Ograniczenie zachwaszczenia na plantacji jest jednym z najtrudniejszych tematów, z jakimi musi zmierzyć się plantator uprawiający truskawki. Czy istnieje herbicyd idealny? Niestety nadal nie jest on osiągalny. Możemy jednak skutecznie zadbać o naszą plantację, łącząc odpowiednio różne metody walki z chwastami. Poszczególne substancje aktywne herbicydów z roku na rok są wycofywane z użycia, a na ich miejsce nie pojawiają się nowe rejestracje. W konsekwencji ryzyko występowania zachwaszczenia na plantacji wzrasta. Co więc pozostaje plantatorowi, jeśli chemicznych rozwiązań jest jak na przysłowiowe lekarstwo? Poniżej przedstawiamy inne niż chemiczny metody ograniczenia zachwaszczenia na plantacji.

---

CHWASTY W TRUSKAWKACH – JAK ZWALCZYĆ?

Z naszego punktu widzenia chwasty to wielki problem. Należy jednak pamiętać, że są to rośliny, które mają też pozytywny wpływ na cały ekosystem. Mają one zarówno wady, jak i zalety.

Negatywny wpływ chwastów na ekosystem:

• obniżają plony roślin uprawnych,
• utrudniają zbiór roślin uprawnych,
• obniżają wartość handlową i użytkową płodów,
• mogą być trujące dla ludzi lub zwierząt,
• mogą być ?pośrednikami? w rozprzestrzenianiu się chorób i szkodników,
• konkurują z rośliną uprawną, o wodę, światło, składniki pokarmowe.

Pozytywny wpływ chwastów na ekosystem:

• wydzielanie substancji pozytywnych dla środowiska ? allelopatia,
• ubogacanie życia mikrobiologicznego w glebie,
• zapobieganie przemieszczaniu się składników pokarmowych w profilu glebowym,
• zapobieganie erozji gleby,
• możliwość wytworzenia biomasy, jako paszy lub nawozu,
• mogą być lecznicze dla ludzi i zwierząt,
• pożytki dla pszczół i pokarm dla wielu gatunków zwierząt.

Glebowy bank nasion – czym jest i od czego zależy jego wielkość?

W każdej glebie znajduje się tzw. bank nasion.

Glebowy bank nasion to nagromadzone w glebie nasiona zdolne do kiełkowania w optymalnych dla danego gatunku warunkach. Między pulą nasion stanowiących glebowy bank nasion a liczbą pojawiających się siewek istnieje bariera zwana ?sitem środowiskowym?. Wielkość banku nasion zależy m.in. od długości okresu spoczynkowego nasion i ich żywotności. Nasiona różnych gatunków różnią się okresem zachowywania zdolności kiełkowania, u wielu sięga on kilkudziesięciu lat. 

Wielkość banku nasion jest rezultatem:

• ?deszczu nasion?? ? osypywanie się nasion z rosnących chwastów,
• zjadania i rozpowszechniania przez zwierzęta,
• opóźnionej zdolności kiełkowania nasion,
• różnych faz fizjologicznego spoczynku nasion,
• zalegania nasion na różnych głębokościach w profilu glebowym,
• ograniczania rezerw nasion poprzez zwalczanie chwastów różnymi metodami,
• roznoszenie nasion na oponach kół ciągnika i części roboczych maszyn rolniczych,
• pobierania wody ze stawów czy rowów do nawadniania plantacji, skąd również przenosimy nasiona chwastów.

Jak wykazują badania, stosując szereg zabiegów ograniczających zachwaszczenie, w ciągu 5 lat jesteśmy w stanie zredukować zasobność banku roślin chwastowych o 90%.

Chwasty w truskawkach ? metody ograniczenia zachwaszczenia.

Podstawowe sposoby ograniczenia zachwaszczenia na plantacjach truskawki możemy podzielić na:

• chemiczne,
• niechemiczne.

CHEMICZNE METODY OGRANICZENIA ZACHWASZCZENIA NA PLANTACJI TRUSKAWKI

1. Odkażanie gleby ? często o odkażaniu gleby mówi się kontekście chorób gleby, nie biorąc pod uwagę jej wpływu na zachwaszczenie. Tymczasem jak wykazały badania, odkażanie gleby np. środkiem BASAMID 97 GR jest bardzo skuteczne w walce z chwastami.
2. Aplikacja środków ochrony roślin należących do grupy herbicydów.

Środki chwastobójcze – podział herbicydów

2.1 Podział herbicydów ze względu na grupę zwalczanych roślin:

• herbicydy selektywne – zwalczające określone grupy roślin, bezpieczne dla rośliny uprawnej,
• herbicydy nieselektywne – zwalczające większość gatunków roślin, tzw. herbicydy totalne.

2.2 Podział herbicydów ze względu na czas zastosowania: 

• stosowane przed rozpoczęciem uprawy:
  • herbicydy przedsiewne – stosowane przed siewem,
  • herbicydy przedwschodowe – stosowane przed wschodem roślin, ale już po siewie,
• stosowane po wschodzie roślin:
  • herbicydy powschodowe. 

2.3 Podział herbicydów ze względu na sposób użycia: 

• herbicydy o działaniu dolistnym,
• herbicydy  o działaniu doglebowym,
• herbicydy o działaniu zarówno dolistnym, jak i doglebowym.

Planując ochronę, należy także zwrócić uwagę na połowiczny rozpad substancji aktywnej (DT50). Jest to czas, gdy substancja czynna zalega w glebie i nadal oddziałuje na rośliny.

Uodparnianie się chwastów na działanie środków ochrony roślin

Kolejnym ważnym czynnikiem wpływającym na skuteczność herbicydów jest uodparnianie się chwastów na ich działanie. Jest to ogromny problem głównie uprawach innych niż truskawka, jednak ze względu na niewielką ilość substancji zarejestrowanych do stosowania na plantacjach truskawki, musimy brać to pod uwagę.

Jak zapobiegać uodparnianiu chwastów na substancje aktywne?

• Nie dopuszczać do kwitnienia i owocowania chwastów, niszczyć chwasty w zespole uprawek.
• Stosować zmianowanie.
• Stosować przemienne herbicydy o różnych mechanizmach działania.
• Stosować herbicydy, na które chwasty nie mogłyby się uodpornić.
• W miarę możliwości ograniczać stosowanie herbicydów.
• Wykorzystywać metody niechemiczne na większą skalę.

Do największego ryzyka, jakie niesie ze sobą stosowanie herbicydów, należy uszkodzenie truskawek.

Najczęściej uszkodzenia widoczne są gołym okiem na liściach, które stają się pożółknięte i suche. W tym przypadku uszkodzenie jest bardzo duże i jednoznaczne. Często zdarza się jednak (o czym wielu plantatorów nie wie), że uszkodzenia herbicydowe nie są widoczne ?gołym okiem?, a zmiany zachodzą w fizjologii rośliny. Zmiany te mają istotny wpływ na zawiązywanie kwiatostanów na przyszły sezon. Mogą doprowadzić do znaczącego obniżenia plonu i zniekształcenia owoców. W takiej sytuacji powiązanie skutku z przyczyną nie jest takie proste. Bardzo dużo czynników mogących mieć wpływ na zmiany w owocowaniu występuje równocześnie. W sytuacji, gdy uszkodzenia są na tyle duże, że widać je na liściach roślin, plantatorzy poszukują planu ratunkowego. Jego ułożenie na odległość bywa niemożliwe, jako że każdy z przypadków jest inny. Na każdy składa się wiele czynników, takich jak: uprawiana odmiana, nawodnienie, struktura gleby oraz to, jaki herbicyd został użyty i w jakiej ilości.

Nawet odpowiednio dopasowany program ratunkowy nie zawsze przynosi efekt. W tym momencie warto wspomnieć, że jedne odmiany truskawek są mniej odporne na uszkodzenia herbicydowe od innych. Szczególnie wrażliwe na herbicydy są sadzonki odmian włoskich, w tym np. bardzo popularna na rynku Asia. Z reguły uznaje się, że odmiany starszego typu, takie jak Senga Sengana czy Honeoy?a, były dużo bardziej odporne na działanie substancji czynnych zawartych w herbicydach. Czym młodsza plantacja, tym ta odporność spada.

Z naszych obserwacji wynika, że duży wpływ na wrażliwość herbicydową ma sposób sadzenia roślin. Większe uszkodzenia roślin widoczne są wtedy, gdy podczas sadzenia system korzeniowy został podwinięty. W takiej sytuacji rozwija się on słabiej, a użycie herbicydów dodatkowo osłabia roślinę.

W zwalczaniu chwastów na plantacjach truskawek najbardziej istotne jest podjęcie działań w odpowiednim momencie. Im później, tym jest to trudniejsze i bardziej kosztowne.

Wielu plantatorów walkę z chwastami rozpoczyna na wiosnę. Tymczasem najlepszą porą na walkę z zachwaszczeniem na plantacji jest jesień. Wiosną aplikacja herbicydów bywa utrudniona ze względu na warunki pogodowe, jako że skuteczność herbicydów uzależniona jest od wilgotności gleby, która powinna wynosić ok. 60-70%.

Przykładowymi substancjami czynnymi do stosowania w ochronie truskawki są:

• Napropamid ? np. Devrinol 450 SC lub Colzamid 
• Pendymetalina ? np. STOMP AQUA 455 SC

Do wyżej wymienionych preparatów warto dodać specjalny, dedykowany, wielofunkcyjny adiuwant, np. OPTYMAL MAX SOIL.

Jak działają adiuwanty doglebowe?

• Zapobiegają odbijaniu się kropel cieczy roboczej od powierzchni gleby,
• ciecz robocza lepiej przylega do powierzchni gleby, równomiernie ją pokrywając,
• substancja aktywna słabiej przemieszcza się w głąb profilu glebowego,
• substancja aktywna zatrzymywana jest w strefie kiełkowania nasion chwastów.

Optymal Max Soil – sposób działania

Niestety z obserwacji i badań ekspertów wynika, że stosowanie herbicydów mocno wpływa na termin owocowania. Często je opóźnia, a średnia masa jednego owocu jest dużo niższa. Ma to szczególne znaczenie, gdy uprawiamy odmiany na bardzo wczesny zbiór i tak naprawdę każdy dzień plonowania ma znaczenie.

Decyzja o wyborze herbicydu powinna być przemyślana i każdorazowo analizowana na podstawie warunków oraz szkód i korzyści, jakie może ze sobą przynieść.

W sklepie internetowym wpolu.pl znajdziecie szeroką gamę herbicydów.

NIECHEMICZNE METODY OGRANICZENIA ZACHWASZCZENIA NA PLANTACJI TRUSKAWKI

Oprócz chemicznych metod zwalczania chwastów mamy także niechemiczne możliwości. Jakie?

1. Dobry przedplon ? wybór przedplonu jest bardzo ważny, ale również należy zwrócić uwagę na to, aby nie przerodził się w dodatkowe zachwaszczenie. Przed kwitnieniem należy przedplon z glebą wymieszać.
2. Ręczne odchwaszczanie / pielenie ? niestety w obecnych czasach jest to metoda bardzo czasochłonna i kosztowna, ale w niektórych przypadkach niezbędna. Zwłaszcza na zaniedbanych plantacjach z wysokimi i rozrośniętymi chwastami.
3. Mechaniczne usuwanie chwastów z międzyrzędzi za pomocą sprzętów ? pielników, opielaczy, pielarek, bron, chwastowników itp. Przy właściwie prowadzonej plantacji taki zabieg powinien być wykonywany raz w tygodniu.
4. Ściółkowanie
   1. Słomą – jest bardzo dobrym elementem ograniczania zachwaszczenia, ale trzeba pamiętać, że słoma może być również nośnikiem nasion! Słoma MUSI być czysta, a jej warstwa wystarczająco gruba.
   2. Materiałami syntetycznymi ? zagony możemy okrywać agrowłókniną lub folią, co znacząco ogranicza wyrastanie chwastów. Niemniej jednak, o takie zagony też należy odpowiednio dbać.
   3. Bardzo dobrze sprawdza się połączenie dwóch sposobów ściółkowania ? zagony okryte materiałem syntetycznym, a międzyrzędzia wyłożone słomą. Tak przygotowane pole na pewno w dużej mierze zaoszczędzi nam walki z chwastami. Jest to przygotowanie dosyć kosztowne, ale w ogólnym rozrachunku opłacalne.
5. Wykaszanie międzyrzędzi
6. Bioherbicydy oraz alleloherbicydy – jest to bardzo obiecujący kierunek walki z chwastami. Co to jest i na czym polega?

Allelopatia ? czym są i jak na chwasty w truskawkach działają alleloherbicydy?

Pojęcie allelopatii jest definiowane jako wzajemne oddziaływanie (szkodliwe lub korzystne) o charakterze biochemicznym pomiędzy roślinami wyższymi i mikroorganizmami. Rośliny potrafią oddziaływać na inne gatunki roślin poprzez allelozwiązki zwane kolinami, które w sposób inhibicyjny lub stymulacyjny wpływają na ich wzrost i rozwój. Ponadto związki chemiczne wydzielane przez rośliny jednego gatunku mogą oddziaływać korzystnie bądź niekorzystnie na rośliny innego gatunku.

Poznanie allelopatycznych właściwości różnych roślin ma nie tylko znaczenie eksperymentalne (naukowe), ale również praktyczne. Badania te koncentrują się na jak najdokładniejszym poznaniu tego zjawiska, a następnie wykorzystaniu go w warunkach polowych. Określenie oddziaływań pomiędzy roślinami uprawnymi jako donorami a chwastami jako akceptorami może umożliwić skuteczną walkę z tymi ostatnimi. Wiąże się to oczywiście z poszukiwaniem oraz poznaniem kolejnych gatunków roślin, bakterii, grzybów czy promieniowców, które produkują związki chemiczne w bioaktywnych (fitotoksycznych) koncentracjach. Wytworzone w ten sposób bioherbicydy czy alleloherbicydy mogą stać się ważnym elementem biologicznej ochrony roślin, szczególnie w gospodarstwach prowadzących produkcję roślinną metodą ekologiczną. Bardzo intensywny rozwój technik analitycznych, który nastąpił w ostatnich kilkunastu latach, umożliwił wyizolowanie oraz zbadanie struktury chemicznej wielu związków fitochemicznych. Do 2008 roku opisano blisko 100 000 związków posiadających właściwości biostatyczne, w tym o działaniu allelherbicydowym oraz bioherbicydowym.

Alleloherbicydy

Alleloherbicydy są naturalnymi środkami biologicznymi, które swoje potencjalne działanie fitotoksyczne zawdzięczają wyizolowanym z roślin lub mikroorganizmów glebowych substancjom chemicznym. Źródłem naturalnych substancji chemicznych posiadających właściwości fitotoksyczne są w większości przypadków aktywne metabolity wtórnej przemiany materii roślin, jak i mikroorganizmów. Dobrym przykładem alleloherbicydu jest przedplon gryki. 

Bioherbicydy – co to?

Bioherbicydy są środkami biologicznymi wykorzystującymi naturalne właściwości mikroorganizmów żywych, bakterii grzybów czy pierwotniaków, do niszczenia konkretnych gatunków chwastów. Bioherbicydy bardzo często wykazują większą selektywność w porównaniu do ?tradycyjnych? herbicydów. Dlatego też ryzyko uszkodzenia roślin uprawnych jest bardzo ograniczone. Ponadto toksyny grzybowe czy bakteryjne, które stanowią substancję aktywną bioherbicydów, są z reguły mniej toksyczne dla ludzi i zwierząt, niż syntetyczne herbicydy (wykluczając oczywiście substancje wykazujące właściwości alergenne).

Na ten moment, nie mamy jeszcze sprawdzonych środków z tej grupy, które moglibyśmy zarekomendować i polecić. Czekamy jednak na moment, w którym się to zmieni. Może już wkrótce?

Zdjęcia: Albert Zwierzyński

Fertygacja to jednoczesne nawadnianie i dostarczanie składników pokarmowych do systemu korzeniowego roślin uprawnych za pomocą różnego typu urządzeń dozujących. W praktyce wariacji i rozwiązań wykorzystujących fertygację jest wiele. Jest to powszechnie znana i stosowana w uprawach ogrodniczych metoda nawożenia, a wraz z rozwojem nawodnienia kropelkowego, również w produkcji owoców jagodowych. Nie dziwi fakt, że plantatorzy coraz częściej pytają właśnie o fertygację, jako technikę dostarczania składników pokarmowych roślinom.

---

Fertygacja ? na czym polega?

Przewagą fertygacji nad nawożeniem posypowym jest fakt, że w tej pierwszej składnik jest rozpuszczony w wodzie i niemal od razu dostępny dla rośliny, jeśli tylko znajdzie się w strefie korzeniowej. Jest to efektywniejsza technika podawania roślinom składników pokarmowych, niż w przypadku nawożenia tradycyjnego, gdzie granule nawozu muszą się najpierw rozpuścić, aby uwolnić składniki pokarmowe.

Drogą żywienia przeprowadzonego wraz z nawadnianiem można wpływać na dwa ważne parametry plonu, jego jakość oraz ilość. Fertygacja truskawek umożliwia dostarczanie roślinom składników pokarmowych w odpowiedniej dawce i czasie oraz w odpowiedniej, łatwo dostępnej formie. Celem takich zabiegów jest stworzenie warunków do maksymalnego plonowania. Dzięki fertygacji możemy poprawiać jakość plonu, np. w czasie zbiorów, gdy owoce zaczynają drobnieć. Dzięki dobrze zbilansowanej pożywce można podać składniki, które pobrane przez roślinę, poprawią masę (wielkość) jej owoców.

Do fertygacji należy wybierać nawozy w 100% rozpuszczalne w wodzie, czyli w całości dostępne dla roślin. Można wybrać spośród szerokiej gamy nawozów, pod warunkiem, że są to nawozy dedykowane, formułowane i przystosowane do nawożenia fertygacyjnego. Stosując tę technikę żywienia roślin, nie należy rozpuszczać granulowanych nawozów przeznaczonych do nawożenia posypowego. Może to doprowadzić do zatkania linii kroplującej lub innych elementów systemu nawodnieniowego.

W związku z realizacją projektu edukacyjnego Akademii Boryna dla plantatorów truskawek, na facebooku odbył się webinar poświęcony fertygacji truskawki. Nagranie ?O fertygacji truskawki ? jak uniknąć i pozbyć się kłopotów? Skuteczne nawadnianie z nawożeniem? można obejrzeć, klikając w LINK.

Jak zaplanować przeprowadzenie fertygacji na plantacji?

Czasami można się spotkać z gotowymi harmonogramami czy programami podawania nawozów za pomocą fertygacji. Korzystanie z takich ?gotowców? to ciekawa podpowiedź, ale zwykle nie jest to najlepsze rozwiązanie. Program taki nie uwzględnia bowiem wielu istotnych zmiennych, takich jak: zasobność gleby, potrzeby pokarmowe roślin w danym momencie, wymagania odmianowe, warunki pogodowe czy uprzednio stosowane nawożenia. Korzystanie z gotowych programów może okazać się po prostu zawodne.  

Jak zaplanować fertygację?

Po pierwsze, należy skonsultować się ze specjalistą, który stworzy indywidualny harmonogram nawożenia danej kwatery, na której jest posadzona dana odmiana, uprawiana w jednym systemie, na dość ujednoliconej glebie.

Kontakt:

• do Doradcy Jagodowego: KONTAKT
• do firmy Calfert: KONTAKT

Informacje o danej kwaterze, które powinieneś zebrać, planując fertygację truskawki:

• powierzchnia kwatery,
• termin sadzenia,
• informacje o przedplonie,
• typ i rodzaj sadzonki, z którego została założona plantacja,
• odmiana truskawki,
• system uprawy,
• rodzaj ściółki,
• klasa agronomiczna i bonitacyjna gleby,
• informacja o tym, jak plantacja jest nawadniana,
• sposób podawania pożywka do magistrali,
• informacja o tym, czy od momentu pobrania prób były aplikowane nawozy (termin, nazwa i dawka w kg/ha),
• najważniejsze: analiza wody używanej do sporządzania pożywki.

Takie informacje wysyłamy doradcy wraz z aktualnymi wynikami analizy gleby wykonanymi METODĄ OGRODNICZĄ. Jeśli OSChR oznacza dwie formy azotu (amonową i azotanową), tym lepiej dla plantatora. W Europie Zachodniej taka analiza dodatkowo rozbudowana jest o wymienną pojemność kationową (z ang. CEC), niestety rzadko wykonywaną w OSChR. Wysyłamy też informacje o zawartości materii organicznej, którą można zlecić dodatkowo.

Oznaczenie mikroelementów w glebie nie jest konieczne. Wskazane jest ono w przypadku, gdy stanowisko było ugorowane lub uprawiano tam rośliny o specyficznych potrzebach żywieniowych. Taką analizę na nasze zlecenie może wykonać jedna z Okręgowych Stacji Chemiczno-Rolniczych.

Należy zwrócić uwagę, że analiza gleby wykonana metodą rolniczą bądź sadowniczą jest mało przydatna. Płyn ekstrakcyjny wykorzystywany w  tej metodzie jest dość agresywny i określa całkowitą, a nie dostępną zawartość pierwiastka w glebie.

W przypadku analizy wody musimy wiedzieć o jej podstawowych parametrach takich jak:

• pH,
• EC,
• HCO3-,
• zawartość w wodzie makroelementów: azotu (N), potasu (K), fosforu (P), magnezu (Mg), wapnia (Ca), siarki (lub SO4) oraz mikroelementów: żelaza (Fe), miedzi (Cu), manganu (Mn), molibdenu (Mo), cynku (Zn), boru (B), 
• przydatne jest także określenie w wodzie ilości takich pierwiastków, jak chlor (Cl), sód (Na) czy krzem (Si).

Powyższe informacje powinny znajdować się w dostarczonych doradcy wynikach chemicznej analizy wody. Są one niezbędne do opracowania zaleceń fertygacyjnych dla danej plantacji. Na podstawie analizy wody można obliczyć potrzeby dodatku kwasów do neutralizacji buforu oraz regulacji pH pożywki. W wodzie obawiać się należy nadmiernej zawartość żelaza, które może czopować instalację nawodnieniową oraz nadmiaru manganu i boru, które mogą być szkodliwe dla roślin.

Dzięki wynikom z analiz oraz informacjom o plantacji można mówić o podstawach dla precyzyjnego dostarczania roślinom potrzebnych składników.

Truskawki mają dość wysokie wymagania co do wody, gdyż ok 95% składu chemicznego owocu truskawki to właśnie woda. Jej dostępność dla rośliny wpływa na wielkość owoców, jędrność miąższu i barwę skórki. Podstawą sukcesu w uprawie truskawek oraz gwarancją wysokiego plonowania jest odpowiednie nawadnianie plantacji. Fertygacja truskawki to właśnie taki rodzaj nawadniania.

Czasem warto spojrzeć w analizy gleby jesienią, aby skorygować w glebie zawartość takich pierwiastków, jak wapń czy fosfor poprzez nawożenie posypowe, a wiosną, jeśli warunki pozwalają, można rozpocząć fertygację.  

W jaki sposób przeprowadzić nawożenie poprzez fertygację? Urządzenia dozujące

Rozwiązań do podawania fertygacji jest kilkanaście, a ich różnych kombinacji jeszcze więcej. Poniżej wymienimy kilka urządzeń dozujących najczęściej wykorzystywanych w naszych warunkach uprawowych. 

Inżektor

Najprostszym i najtańszym rozwiązaniem jest inżektor, czyli zwężka Venturiego. Na zdjęciu widoczny w towarzystwie filtra dyskowego, by-passu, zaworów i przyłączy.

Inżektor podaje pożywkę do magistrali ze stałą proporcją 1:100, lecz proporcja na skutek wahań ciśnienia, pracy systemu lub innych czynników może ulec zmianie. Widoczny biały wężyk wkłada się do zbiornika z przygotowanym stężonym 10% lub 20% roztworem nawozu. Przeważnie stosujemy 10% stężoną pożywkę, ale czasami, gdy musimy podać bardziej stężony roztwór nawozów w małej ilości wody, stosujemy stężenie wyjściowe 20%. Aby osiągnąć 10% stężenie, w zbiorniku należy rozpuścić 10 kilogramów nawozu w 90 kilogramach wody, co łącznie daje 100 kilogramów pożywki stężonej. Przy 10% stężeniu nawozu w zbiorniku i rozcieńczeniu 1:100 przez inżektor finalnie na kroplowniku powinno być 0,1% stężenie roztworu, co w zupełności wystarczy.

Zainstalowany filtr będzie zatrzymywał części nierozpuszczalne lub zbyt duże elementy znajdujące się w wodzie. Zapobiegnie to zatykaniu linii kroplujących lub emiterów.

Pompka membranowa

Czasami do podawania pożywki można spotkać pompkę membranową. To również jest urządzenie niewymagające źródła energii, ale bardziej  skomplikowane od inżektora. Posiada elementy ruchome, które przy intensywnej eksploatacji podatne są na uszkodzenia, podlegają zużyciu i częściej, niż w przypadku zwykłego inżektora, mogą zdarzać się awarie.

Elektryczna pompa nawozowa

Kolejnym urządzeniem, którym można podawać pożywkę do magistrali, są różnego rodzaju elektryczne pompy nawozowe. Posiadają odporne na skorodowanie elementy i są dość dokładne w swojej pracy. Wyposażone w regulatory przepływu cieczy potrzebują zasilania energią eklektyczną, dlatego decydując się na założenie takiej pompki, należy znać jej potrzeby dotyczące zasilania prądem.

Ddozownik proporcjonalny – Dosatron

Dość popularnymi urządzeniami w uprawach pod osłonami oraz w otwartym gruncie są dozowniki proporcjonalne, popularnie nazywane Dosatron. Jest to urządzenie niezwykle dokładne, wystarczy ustawić mu dane stężenie, np. 1%. Nie wymaga energii elektrycznej. Jest też proste w obsłudze, ale jego wadą jest dość duża ilość części ruchomych, podatnych na zużycie (zawory i sprężyny) i możliwość  wystąpienia awarii. Można spiąć kilka dozowników w jeden układ, tworząc projekt wielozbiornikowy.

Jeśli chcemy podawać pożywkę zakwaszoną kwasem, to dopytajmy sprzedawcę dozowników o odpowiednie urządzenia odporne na działanie silnych kwasów.

Mikser nawozowy

Najbardziej zaawansowanym urządzeniem do podawania pożywek jest dozownik do nawozów z komputerowym sterowaniem, popularnie  nazywany mikserem nawozowym. Jest to dość duży (kilkunastotysięczny) wydatek, za to urządzenie jest bardzo precyzyjne. Dozuje odpowiednią ilość składników według ustalonych parametrów.

Gdy decydujemy się na wybór miksera nawozowego, to poza ceną trzeba zwrócić uwagę na jego trwałość, serwis oraz szybkość reakcji serwisu. W uprawach bezglebowych pod osłonami nie można sobie pozwolić na dłuższą przerwę w dozowaniu nawozów, dlatego szybka naprawa sprzętu jest niezwykle ważna.

Instalując takie urządzanie, należy zaplanować bypass lub dodatkowe obejście, w którym zamontowany jest dozownik proporcjonalny, aby w razie awarii miksera puścić wodę inną drogą. W mikserze nawozowym powinny być minimum trzy pompki podające z trzech niezależnych zbiorników, ale w razie potrzeby może być ich też więcej.

Jakie linie kroplujące wybrać do fertygacji truskawki? 

Linia kroplująca musi być odporna na promieniowanie UV. Im lżejsza gleba, tym zagęszczenie emiterów na metrze bieżącym powinno być większe, a wydatek z jednego emitera mniejszy.

• Na gleby lżejsze wybierajmy linie kroplujące z wydatkiem od 0,8 do 1,4 litra na godzinę z jednego emitera,
• a na gleby cięższe emitery z wydatkiem od 1,5 do 2,2 litra na godzinę z jednego emitera.

Standardowo polecane są linie o cienkiej ściance 6-8 mil, warto jednak wybierać linie o nieco grubszej ściance, 10-12 mil. Są bardziej wytrzymałe i na plantacji mogą posłużyć przez kilka sezonów, a ich cena nie jest zbyt wysoka.  

Większość linii kroplujących rozkłada się na powierzchni ziemi mechanicznie w czasie sadzenia roślin, w czasie formowania zagonów i ściółkowania ich czarną folią, bądź czarną agrowłókniną. Linie kroplujące można rozkładać tuż po sadzeniu lub wiosną na istniejącej plantacji.

Jeśli formujemy podniesiony  zagon, a na nim są dwa rzędy roślin, to zawsze pamiętajmy, aby pod ściółkę położyć dwie linie kroplujące. Jeśli będzie rozkładana jedna linia kroplująca na dwa rzędy, to emitery muszą być rozmieszczone co ok. 15-20 cm. Jeśli wybierzemy linie z emiterami rozmieszczonymi co 30-33 cm,  może się okazać, że w okresie największego zapotrzebowania na wodę i składniki pokarmowe, będą problemy z ?dolaniem? plantacji ? szczególnie na glebach lekkich i piaszczystych, przepuszczalnych.  

Część plantatorów układa linie kroplujące w ziemi pod korzeniami roślin. Należy wtedy pamiętać, aby linie te były ułożone prosto, nie mogą być zagięte. Takie ułożenie linii ogranicza straty wody przez parowanie, co jest zaletą. Podziemnie ułożone linie jednak dość często uszkadzane są przez gryzonie. Może też dojść do sytuacji, w której korzenie roślin przerastają przez emitery w środek linii kroplującej, co zaburza przepływ pożywki na całej długości linii. 

Jak przygotować pożywkę do fertygacji truskawki?

W uprawach glebowych można sięgnąć po gotowe kompozycje wieloskładnikowych krystalicznych nawozów do fertygacji truskawek. Ponieważ w nawozach wieloskładnikowych znajduje się większość potrzebnych roślinom składników pokarmowych, rolą plantatora jest wybrać odpowiednią kompozycję, odważyć potrzebną ilość i wsypać do zbiornika. Szczególnie jeśli sam plantator nie przygotowuje pożywki stężonej, tylko zleca takie zadanie np. kierownikowi lub pracownikowi w gospodarstwie.

Pamiętajmy, że nie należy mieszać nawozów zawierających sole wapnia z nawozami zawierającymi siarczany lub fosforany. Siarczany i wapń tworzą gips, który zapycha całą instalację. Może to poważnie nadwyrężyć budżet plantatora w przypadku konieczności wymiany linii, a na ogół jest to konieczne! 

W praktyce możemy mieć dwa zbiorniki, które umownie nazwiemy A i B. A jeśli mamy jeden  zbiornik to nawozy zawierające sole wapnia podajemy np. w poniedziałek, zaś nawozy zawierające siarczany w innym dniu.

Pamiętajmy, aby pomiędzy cyklami fertygacji przepłukać całą instalację nawodnieniową czystą wodą, aby nic z poprzedniej pożywki nie zostało w filtrach, przewodach czy zaworach.

Pamiętajmy też, że w fertygacji wapń musi być suplementowany, nawet jeśli przed sezonem na plantacji uregulowaliśmy odczyn gleby i zawartość w niej wapnia. Z plonem truskawki możemy z plantacji wyprowadzić około 80-100 kg czystego wapnia. Dlatego o wapniu musimy pamiętać przez cały sezon wegetacyjny. Jest to trzeci pod względem ilości pierwiastek pobierany przez rośliny. Żywienie wapniowe musimy stosować na plantacji na podstawie analizy gleby i wody. Jeśli jako źródło wapnia stosujemy saletrę wapniową, to pamiętajmy, że w niej znajduje się azot i należy liczyć, ile tego azotu podaliśmy roślinom w sezonie, aby ich nie przenawozić azotem ponad konieczność. Innym nawozem wapniowym może być produkt zawierający tiosiarczan wapnia, a także w niektórych okolicznościach chlorek wapnia.

Czy pożywka do fertygacji truskawek wymaga zakwaszenia?

Na to pytanie można odpowiedzieć na podstawie wyników chemicznej analizy wody. Odczyn wody i zawartość w niej jonu wodorowęglanowego to przesłanki do zakwaszania wody oraz niezbędne informacje do obliczenia dawki kwasu do pożywki.

Jeżeli będziemy podawać kwas do instalacji, to musimy podłączyć dodatkowy inżektor, dosatron lub zapewnić osobny kanał podawania kwasu do instalacji. Najlepiej, aby urządzenie podające kwas do instalacji było przystosowane do pracy z tego typu substancjami.

Pamiętajmy, aby używać kwasu rozcieńczonego, a nie stężonego. Jeśli sięgamy po kwas, to najczęściej po azotowy, rzadziej po fosforowy lub siarkowy. Zawsze pamiętajmy, że z wprowadzoną dawką kwasu wprowadzamy składnik pokarmowy, odpowiednio: azot, fosfor lub siarkę i musimy uwzględnić tę ilość wprowadzanego składnika w bilansie. Wartość kwasu fosforowego jest mniejsza niż azotowego. Ten pierwszy z reguły używany jest na początku lub na końcu sezonu wegetacyjnego. Kwas siarkowy można rekomendować tylko w uprawie borówki i musi być to czysty kwas niezawierający metali ciężkich. 

Fertygacja truskawki – żywienie nawozami dwuskładnikowymi

Żywienie nawozami dwuskładnikowymi zalecane jest w przypadkach uzasadnionych analizą wody lub gleby. Jeżeli plantator ma dostateczną fachową wiedzę lub regularnie kontaktuje się z doradcą, nie ma przeciwskazań do stosowania takiej metody żywienia na dowolnej plantacji.

Poniżej przedstawiamy zasady mieszania poszczególnych nawozów dwuskładnikowych w układzie dwuzbiornikowym. (A i B) 

Jeśli chcecie wykonać mieszaninę nawozów, to wcześniej warto zadzwonić do doradcy, aby zapytać, czy takie nawozy można ze sobą zmieszać w jednym zbiorniku.

W czasie fertygacji, gdy chcemy zakwaszać pożywkę, można dodać kwasu lub sięgnąć po nawozy, które obniżają odczyn. Grupą takich nawozów są nawozy FERTYGOLD lub nawozy FERTYGOLD LpH. Te ostatnie jeszcze mocniej obniżają pH pożywki. Nawozy z serii FERTYGOLD mają postać niebieskiego proszku, są bardzo dobrze rozpuszczalne w wodzie, zabarwiając ją na kolor niebieski. Dzięki temu widać czy nawóz został dodany do zbiornika.  

Wybór nawozów, które zakwaszają pożywkę, jest tak ważny, ponieważ rośliny w czasie intensywnego wzrostu alkalizują podłoże. W konsekwencji może to powodować wzrost pH i zablokowanie pobierania niektórych pierwiastków, na przykład żelaza. W takim przypadku jego niedobory nie są związane z brakiem składnika, ale ze zbyt wysokim odczynem podłoża, które to warunki ograniczają możliwości pobrania dostatecznej ilości żelaza, prowadząc do ujawnienia na roślinie jego niedostatku.

Jeśli potrzebujemy dodać mikroelementy, możemy sięgnąć po zestaw mikroelementowy Calfert Berry Duo. Jest to tani płynny nawóz, który można mieszać z innymi nawozami, także wieloskładnikowymi. Zawiera wszystkie mikroelementy chelatowane EDTA i DTPA, za to nie zawiera sodu.

Poprzez fertygację możemy podawać roślinom preparaty wspierające życie mikrobiologiczne, poprawiające wzrost systemu korzeniowego lub niwelujące stres, np. stres solny. W uprawach wieloletnich bardzo istotne jest, aby zadbać także o system korzeniowy. Produktem zalecanym jest preparat HUMIK. Może on być z powodzeniem stosowany w systemach fertygacyjnych, ponieważ jest płynnym skoncentrowanym produktem, łatwo aplikowanym poprzez fertygację. Humik najefektywniej jest podawać wiosną i jesienią, ale w uprawach wieloletnich warto go aplikować co 21-30 dni w dawce 5 l/ha. Zwłaszcza jeśli występują problemy z systemem korzeniowym. Warto wspomnieć, że Humik jest roztworem rzeczywistym, a nie zawiesiną i stosowany w zalecany sposób nie powoduje powstawanie żeli czy osadów mogących zatykać emitery.  

Jeśli chciałbyś bardziej szczegółowo zapoznać się z tematem fertygacji, w poniższych artykułach poszczególne zagadnienia omówione są szerzej:

1. NAWOŻENIE TRUSKAWEK ? FERTYGACJA. ARTYKUŁ BORYNA PLANT
2. TECHNOLOGIA FIRMY CALFERT W PODSUMOWANIU PROJEKTU ?TRUSKAWKI W TUNELACH? – JAGODNIK.PL
3. DLACZEGO WYSTĘPUJĄ PROBLEMY Z WAP NIEM W UPRAWIE TRUSKAWKI? WSZYSTKO CO POWINIENEŚ WIEDZIEĆ O WAPNIU, ZNAJDZIESZ W JEDNYM MIEJSCU 
4. FERTYGACJA W UPRAWIE BORÓWKI, W CZASIE ZBIORÓW. JAK “WYCISNĄĆ” Z ROŚLIN  NAJWYŻSZY POTENCJAŁ PRODUKCYJNY? 
5. PODSUMOWANIE ŻYWIENIA I BIOSTYMULACJI TRUSKAWEK, W PROJEKCIE TRUSKAWKI W TUNELACH
6. FERTYGACJA TRUSKAWEK W UPRAWIE TUNELOWEJ – PROGRAM NAWOŻENIA Z JAGODNIK.PL

Zdjęcia: Albert Zwierzyński

FERTYGACJA jest to, najkrócej mówiąc, realizowanie dwóch procesów w uprawie roślin jednocześnie: nawadniania oraz nawożenia. Aby prawidłowo prowadzić fertygację, musimy znać podstawowe parametry naszej instalacji do nawadniania, zarówno w kontekście kalkulowania pożywki nawozowej, jak i ilości wody dostarczanej w jednostce czasu na daną powierzchnię. Ważne, aby nawadnianie planować w sposób zrównoważony.

---

Aby prawidłowo prowadzić fertygację, musimy znać parametry linii kroplującej rozłożonej na naszej plantacji. Należy też obliczyć  wydatek wody na jednostkę powierzchni w jednostce czasu. 

Fertygacja roślin ? podstawowe zasady:

• Stosowane do fertygacji nawozy muszą być dobrze rozpuszczalne w wodzie. Jest to ważne, aby uniknąć zablokowania filtrów lub, co gorsza, emiterów linii kroplującej.
• Stosowanie odpowiednich zbiorników oraz jedynie nawozów, które w reakcji ze sobą NIE DAJĄ produktów nierozpuszczalnych. Z tego wynika konieczność separacji skoncentrowanych roztworów soli wapnia oraz siarczanów i fosforanów.

Fertygację można prowadzić z gotowych roztworów lub z użyciem odpowiednich urządzeń do rozcieńczania koncentratów.

Jakie urządzenia można zastosować do fertygacji?

• Inżektor ? dozownik o stałym podziale 1:100.
• Dozownik proporcjonalny  (np. Dosatron, Dosmatic) ? dozownik o zmiennym stopniu rozcieńczenia, najczęściej od 0,5% do 2,5%.
• Pompki wtłaczające ? które będą podawały pożywkę ze zbiornika do magistrali.
• Mixer nawozowy ? zwykle w układzie 3 zbiorników A+B+C (rozwiązanie jest najbardziej skuteczne, niestety jednak najdroższe).

Fertygacja truskawki – jak prowadzić nawożenie poprzez fertygację?

1. Planowanie nawożenie zawsze rozpoczynamy od chemicznej analizy wody oraz gleby lub podłoża. Aby ułożyć plany mineralnego żywienia roślin, potrzebna jest nam analiza wody używanej do nawadniania i nawożenia plantacji, a także aktualna zasobność gleby lub podłoża w przyswajalne dla roślin składniki pokarmowe. Próbkę gleby można oddać do badania do Okręgowej Stacji Chemiczno-Rolniczej. Należy zlecić analizę gleby metodą ogrodniczą (to ważne!). W wodzie natomiast badamy parametry takie jak: pH, EC oraz zawartości jonów: HCO3-, N, P, K, Ca, Mg, Fe, B, Zn, Cu, Mn, Mo.
2. Następnie przechodzimy do sadzenia.

ETAP 1 ? SADZENIE TRUSKAWKI I ROZWÓJ SYSTEMU KORZENIOWEGO

Sadzenie roślin truskawki (niezależnie od rodzaju sadzonki) jest kluczowe dla przyjęcia się roślin, ich startu oraz dalszego wzrostu. Dlatego w okresie sadzenia MUSIMY stworzyć im optymalne warunki do rozwoju. Ważne, aby dobrać odpowiedni skład pożywki oraz sposób jej podawania. 

Po posadzeniu roślin zależy nam przede wszystkim na wymuszeniu wzrostu systemu korzeniowego oraz inicjacji rozwoju liści ? aparatu asymilacyjnego.

Wzrost systemu korzeniowego można wymusić na dwa sposoby ? najczęściej stosowane łącznie.

• Skład pożywki ? pożywka powinna zawierać dużo fosforu oraz sporo wapnia. Fosfor jest źródłem energii dla podziałów komórek (a więc i wzrostu organów). Wapń natomiast pełni ważną funkcję w rozwoju systemu korzeniowego.
• Sposób podawania pożywki ? zaleca się duże dawki, ale podawane niezbyt często. Istotne jest, aby stworzyć roślinom warunki wymuszające ?podążanie korzeni za wodą?, a więc zmienną wilgotność podłoża. Ważne, aby podłoże nie zostało nadmiernie przesuszone. Może to ograniczać pobieranie wapnia. 

W celu pobudzenia rozwoju systemu korzeniowego można podać roślinom produkty stymulujące ? np. HUMIK, CARBOHUMIC, HUMUS ACTIVE czy HUMISTAR.

Po pojawieniu się pierwszych liści (lub gdy są od początku uprawy) na plantacji należy zadbać o właściwą transpirację (wietrzenie). 

Koncentracja pożywki nie powinna być zbyt duża. W dni słoneczne EC około 1,5 mS/cm, a w dni pochmurne około 1,8- 2 mS/cm. Ważne, aby w przelewie EC nie było wyższe niż 2,5 mS/cm!

• WAŻNE! PH podawanej pożywki powinno mieścić się w przedziale 5,5 ? 6. Dzięki temu możliwe jest odpowiednie reagowanie podczas kontroli przelewu lub gdy pH w podłożu wzrośnie powyżej 6,5. W podłożach o ograniczonej objętości można zmienić nastawę pH w mixerze lub dodać nieco kwasu do koncentratu, lub roztworu gotowego. W przypadku upraw w gruncie jedynym sposobem regulacji pH pozostaje dodatek azotu amonowego do pożywki. Nie powinno być go jednak więcej niż 20% azotu całkowitego.
• Uwaga techniczna dotycząca sadzenia ? większość plantatorów najpierw sadzi sadzonki, a potem je podlewa. Jest to błąd ograniczający rozwój systemu korzeniowego. Roślina ?rozleniwia się?, jako że ma komfort i nie czuje potrzeby rozbudowy korzeni. Może to mieć bardzo negatywny wpływ w okresach upałów, gdy niedostatecznie rozrośnięty system korzeniowy nie będzie w stanie zabezpieczyć roślinom potrzeb transpiracji. Doprowadza to zawsze do więdnięcia i dojrzewania niedorośniętych owoców, a więc do strat finansowych plantatora!
• PAMIĘTAJMY ? sadzonki truskawek sadzimy w MOKRE podłoże i NIE podlewamy ich tak długo, aż nie będą na granicy więdnięcia! Dotyczy to sadzonek z liśćmi, a więc zielonych ? kopanych oraz Tray Plant i Plug Plant.

W przypadku sadzonek frigo ? o ile nie ma ekstremalnych upałów i silnych wiatrów po posadzeniu ? można odczekać około tygodnia z podlewaniem. Jeśli podłoże jest nadal mokre ? wtedy nawet dłużej.

ETAP 2 – TWORZENIE LIŚCI

Po ukazaniu się 2-3 młodych liści przechodzimy do fazy budowy aparatu asymilacyjnego przez rośliny, a więc tworzenia liści.

W tej fazie (BBCH 10-19) prowadzimy fertygację częściej niż w pierwszym okresie, ale mniejszymi dawkami. Istotne jest, aby rośliny w godzinach około południowych nie przesychały i nie więdły. Może to szybko doprowadzić do ograniczenia pobierania wapnia i typowych deformacji liści, które nie osiągną prawidłowych rozmiarów. Będzie to miało wpływ na wielkość i smak owoców ? wpływ wybitnie negatywny!

Skład pożywki powinien być zrównoważony. Ilości azotu, potasu i wapnia nie powinny różnić się więcej niż o 10%. 

W okresie tym rośliny intensywnie rosną ? dlatego wskazana jest znajomość ilości azotu amonowego w podłożu. Jeśli jest ona mniejsza niż 10% azotu całkowitego, powinniśmy go dodać w konsultacji z doradcą. Intensywny wzrost roślin (przyrost masy) zawsze powoduje alkalizację podłoża, a zbyt wysokie pH może mieć negatywny wpływ na pobieranie niektórych mikroelementów oraz fosforu.

ETAP 3 – ROZWÓJ KWIATOSTANÓW I KWITNIENIE TRUSKAWKI

W okresie rozwoju kwiatostanów i kwitnienia (BBCH 55-67) stopniowo zwiększamy ilość potasu w pożywce, tak aby pod koniec kwitnienia była ona wyższa o około 20% od ilości azotu w pożywce.

Nadal prowadzimy fertygację niewielkimi dawkami, ale dość często ? nie dopuszczając do przesychania roślin w okolicy południa.

Jest jeden wyjątek! Jeśli z jakichś powodów (nadmiar azotu, nadmiernie wilgotne podłoże) rośliny opieszale wchodzą w fazę kwitnienia ? można zaryzykować przesuszenie plantacji. Nie można jednak dopuścić do więdnięcia roślin! Po tym zabiegu powinno rozpocząć się kwitnienie. Inną możliwością w przypadku opóźniającego się kwitnienia na mocno wilgotnych stanowiskach jest wtłoczenie jednorazowo mocniej skoncentrowanej pożywki o EC około 2,5 mS/cm (około 2,5 kg nawozów w 1000 litrów pożywki gotowej do podlania).

ETAP 4 – WZROST I DOJRZEWANIE OWOCÓW TRUSKAWKI

W  następnym okresie wzrostu i dojrzewania owoców (BBCH 71-89) stwarzamy roślinom komfort rozwoju. W tym celu podlewamy uprawę małymi dawkami i często, tak aby wilgotność podłoża była optymalna. Pożywka powinna zawierać o 20-25% więcej potasu niż azotu, a ilość wapnia nie powinna za bardzo odbiegać od ilości azotu.

ETAP 5 – NAWOZY DO PODANIA PO ZAKOŃCZENIU ZBIORU

Po zakończeniu zbiorów niezależnie od tego, czy liście były koszone, czy nie, podajemy pożywkę z przewagą azotu, aby wygenerować wzrost młodych liści oraz zainicjować tworzenie pąków kwiatowych na przyszły sezon.

Ważne, aby ta pożywka nie była podawana dłużej niż do 15 – 20 sierpnia!

ETAP 6 – PRZYGOTOWANIE PLANTACJI TRUSKAWKI DO ZIMY

We wrześniu (mniej więcej w połowie) rozpoczynamy proces przygotowania roślin do zimy. Powinno się wtedy stosować pożywki wybitnie potasowe, a czasem nawet jedynie siarczan potasu.

W drugim roku scenariusz jest podobny, z tym że w pierwszym okresie po zimie nie musimy tak intensywnie stymulować roślin do budowy systemu korzeniowego. Powinien być on w dobrej kondycji z roku poprzedniego. W razie konieczności ? a najlepiej rutynowo ? zaleca się stosowanie preparatu Humik lub innego stymulatora systemu korzeniowego, który może być bezpiecznie dostarczony drogą fertygacji.

Powyższe uwagi odnoszą się do stosowania w dowolnych dozownikach.
Warto wspomnieć, że zwykle używa się skoncentrowanych roztworów o stężeniu ok. 10%. Dozowniki są kalibrowane na rozcieńczenie 1:100, czasem jednak z rekomendacji mogą wynikać zupełnie inne ilości. Z powodów praktycznych fertygacji nie prowadzi się na ogół codziennie. Nie jest to błędem, ale należy pamiętać, że fertygacja stosowana naprzemiennie z nawadnianiem musi uwzględniać rozcieńczenie składników przez wodę zawartą w podłożu. Stąd może wynikać konieczność użycia roztworów mocniej skoncentrowanych, niż wynikałoby to z rachunku rekomendacji.

W takim przypadku sugerujemy ilość i rodzaj nawozów tłoczonych w ciągu tygodnia w uprawie skonsultować z doradcą. Zabezpieczy to producenta przed rozczarowaniem oraz da satysfakcję finansową z osiągniętych zbiorów.

Niniejszy materiał jest jedynie wstępem do obszernego tematu, jakim jest fertygacja.

W sklepie internetowym wpolu.pl znajdziecie szeroką gamę nawozów do fertygacji.

Zdjęcia: Albert Zwierzyński

Przydatne linki:

Jak prowadzić fertygację?

Mineralne żywienie roślin jagodowych

Zanim przejdziemy do omawiania poszczególnych typów i rodzajów materiałów stosowanych do ściółkowania, odpowiedzmy na pytanie, po co w ogóle ściółkuje się plantacje truskawek? Jeszcze 20-30 lat temu stosowanie ściółek było praktycznie niespotykane. Obecnie ściółki zobaczymy nie tylko na plantacjach młodych, nieowocujących w danym roku. Korzyści stosowania ściółki w uprawie truskawki jest wiele. Poniżej przedstawiamy te najważniejsze.

---

Ściółkowanie truskawek – 10 powodów, dla których ściółkujemy plantację

Ściółkowanie truskawek:

• pomaga utrzymać w czystości owoce i rośliny. Dzięki temu nie będą zabrudzone czy uszkodzone w czasie opadów,
• wpływa na ograniczenie zachwaszczenia na plantacji w rzędach i międzyrzędziach – czasem ściółki ze słomy mogą potęgować zachwaszczenie, ale o tym później,
• pozwala na utrzymanie wilgotności w wierzchniej warstwie gleby i ograniczenie parowania wody z powierzchni gleby,
• uprawa truskawek na podwyższonych zagonach ściółkowanych czarnym materiałem zapobiega podtopieniu systemu korzeniowego podczas ulewnych deszczy – im wyższy zagon, tym lepiej,
• powoduje lepsze warunki termiczne – nagrzewanie wierzchniej warstwy gleby, szczególnie na początku okresu wegetacji, przekłada się na tempo wzrostu i rozwoju roślin,
• ogranicza rozwój chorób pochodzenia glebowego oraz chorób owoców, które mają styczność z patogenami glebowymi,
• wpływa na lepsze pobieranie składników pokarmowych przez rośliny – niektóre pierwiastki pobierane są przy odpowiedniej temperaturze (fosfor) lub wilgotności podłoża (wapń),
• wpływa na zachowanie dobrej kultury uprawy i organizacji pracy na plantacji,
• ściółki organiczne mogą być źródłem cennych składników pokarmowych i związków organicznych, które zostaną w glebie,
• zbiór owoców z upraw na podwyższonych zagonach ściółkowanych czarnym materiałem jest wygodniejszy i szybszy – owoce eksponują się wyraźnie na materiale, przez co są lepiej widoczne dla zbieraczy.

Powyższe dziesięć argumentów nie pozostawia złudzeń. Pomimo dodatkowych kosztów związanych z rozkładaniem i zakupem materiału, warto stosować ściółkowanie. Każda z wymienionych korzyści może być źródłem późniejszych oszczędności. Bilans kosztów i przychodów z uprawy jest pozytywny i objawia się większym zyskiem.

---

Czym ściółkować truskawki?

Ściółki dzielą się na dwa rodzaje:

• organiczne,
• syntetyczne.

ŚCIÓŁKI ORGANICZNE

Do ściółek organicznych zaliczamy słomę zbożową. Kiedyś plantacje ściółkowało się również słomiastym końskim obornikiem ? głównie przed zimą. Działkowcy i mniejsi plantatorzy mogą do ściółkowania używać również trocin, kory czy drewnianych zrębek. W przypadku stosowania wspomnianych surowców pochodzących z tartaków ważne jest, z jakiego drewna pochodzą oraz jakie mają pH. JNa plantacjach towarowych jednak głównym materiałem używanym do ściółkowania jest słoma pszeniczna, pszenżytnia, żytnia, czasem owsiana.

Jak ściółkować truskawki słomą?

Słoma zbożowa pozyskiwana jest w czasie żniw. Wtedy właśnie warto zatroszczyć się o ten materiał, ponieważ jest powszechnie dostępny i dość tani. W kwietniu i maju, gdy rozpoczyna się ściółkowanie plantacji truskawek, koszty słomy oraz jej transportu wzrastają. Słomę rozkłada się na całej powierzchni plantacji zarówno w rzędach, jak i międzyrzędziach. Ważne, aby rozłożyć ją dokładnie i równomiernie oraz aby owoce leżały na jej warstwie. Warstwa słomy musi być odpowiedniej grubości. Słomy nie może być zbyt mało, gdyż nie będzie spełniać swojej roli. Ważne jest, aby słoma używana do ściółkowania plantacji była wolna od nasion zbóż i nasion chwastów. W przeciwnym razie możemy doprowadzić do wtórnego zachwaszczenia plantacji.

Słomę można rozkładać ręcznie lub mechanicznie przy pomocy różnego rodzaju ścielarek. Przewagą mechanicznego ściółkowania jest to, że wymaga mniejszej liczby pracowników. Słoma ściółkowana ścielarką jest dodatkowo rozdrabniana.

Ma to szczególne znaczenie po zbiorach owoców. Zależy nam wówczas, aby resztki słomy jak najszybciej poddane zostały procesom mineralizacji i humifikacji. Można całą plantację opryskiwać dodatkowo preparatem Bactim Słoma w dawce 10-20 l/ha, aby zintensyfikować procesy rozkładu materii organicznej. Aby zintensyfikować procesy humifikacji, do preparatu Bactim Słoma można dodać preparat Humik. W celu zaś lepszej mineralizacji, do preparatu Bactim Słoma dodajemy mocznik.

Na plantacjach, gdzie uprawa prowadzona jest na podwyższonych zagonach ściółkowanych folią lub agrowłókniną, również stosuje się słomę w międzyrzędziach. Rozkłada się ją wcześniej, niekiedy zaraz po sadzeniu roślin. Ogranicza to zachwaszczenie oraz korzystnie wpływa na warunki mikroklimatyczne na plantacji.

---

ŚCIÓŁKI SYNTETYCZNE

Do ściółek syntetycznych zaliczamy:

• folię (czarną lub czarno-białą),
• agrowłókninę (tylko czarną),
• agrotkaninę (czarną) – rzadziej.

Agrotkanina inaczej zwana matą szkółkarską lub ogrodniczą, również powinna być koloru ciemnego, aby ograniczyć dostęp światła kiełkującym pod nią chwastom.

Folia do ściółkowania

Bardzo popularnym materiałem do ściółkowania jest folia czarna lub czarno-biała.

W przypadku folii czarno- białej strona biała układana jest na zewnątrz zagonu, a czarna przylega do powierzchni gleby. Biała folia znana z techniki szklarniowej, służy raczej do okrywania zagonów z odmianami późniejszymi. Folie czarne zaś wykorzystuje się do uprawy odmian wczesnych oraz w technologiach na zbiór przyspieszony. 

Okrywanie zagonów czarną folią będzie miało te same zalety co okrywanie agrowłókininą, z tym, że jednym z ważnych argumentów za wyborem czarnej folii jest fakt, że pod nią gleba nagrzewa się szybciej, a co za tym idzie, rozwój i wzrost roślin również będzie szybszy.

Wybór folii zależy od warunków i systemu uprawy. Jeśli jednak planujemy uprawę wczesnych odmian truskawek na przyspieszony zbiór, do ściółkowania wybierzemy folię czarną. Najlepiej wybrać folię dobrej jakości z autoryzowanych punktów handlowych.

Optymalna grubość folii rekomendowana do ściółkowania zagonów to 0,05 mm. Ważne, aby folia posiadała dodatki, chroniące przed promieniowaniem UV. Na podwójne zagony wybieramy folię o szerokości 120 cm, z gotowymi otworami średnicy 8 cm, w rozstawie np. 35 na 35 cm lub folię jednolitą bez otworów. W tym przypadku otwory trzeba wykonać samodzielnie, najlepiej w czasie sadzenia.

Pod folią powinny znajdować się linie kropkujące, koniecznie dwie, jeśli na jednym zagonie są dwa rzędy roślin. Dokładna specyfikacja rekomendowanej linii kroplującej do rozłożenia w czasie formowania podwyższonych zagonów:

Więcej na temat wyboru folii można zobaczyć w materiale: ?Przygotowanie stanowiska przed sadzeniem truskawek uprawianych na podwyższonych zagonach?.

Agrowłóknina

Bywa, że plantatorzy pytają o wykorzystanie agrowłókniny białej P-50 jako ściółki na plantacji. Chcielibyśmy przestrzec przed takim pomysłem i stanowczo odradzić rozkładanie agrowłókniny białej jako ściółki. Przepuszcza ona światło, przez co pod jej warstwa kiełkują nasiona chwastów. Do ściółkowania plantacji używamy tylko i wyłącznie agrowłókniny czarnej o gramaturze minimum P-50 lub większej. Agrowłóknina może mieć gotowe otwory lub być jednolita. Otwory można zrobić tuż przed lub w czasie sadzenia. Szerokość agrowłókniny czarnej powinna być dobrana do systemu uprawy truskawek na podwyższonych zagonach.

Gdy chcemy uprawiać truskawki w systemie dwurzędowym, wybieramy agrowłókninę czarną o szerokości 120 centymetrów. Gdy chcemy prowadzić uprawę w systemie jednorzędowym, sięgamy po szerokość 80-100 cm.

Pod agrowłóknią powinna znajdować się linia kropkująca dostarczająca wodę i składniki pokarmowe do strefy korzeniowej truskawek. Zwykle jest to jedna linia na jeden rząd roślin. Jeśli prowadzimy uprawę dwóch rzędów na jednym zagonie, to pod agrowłókniną czarną powinny znajdować się dwie linie kropkujące.

Czasem plantatorzy nie rozkładają pod materiałem ściółkującym linii kroplującej, argumentując że agrowłóknina przepuszcza wodę, a rozpuszczające się na jej powierzchni granule nawozu mogą być źródłem pierwiastków dla roślin. Rzeczywiście agrowłóknina przepuszcza wodę, ale po pewnym czasie, na nowym materiale woda tworzy regularne krople, które z jej powierzchni spływają poza obręb zagonu. W takim wypadku, gdy woda opadowa lub nawodnienie kroplowe dostarcza wodę poza obręb zagonu i strefę korzeniową, nawodnienie jest mniej efektywne. Korzyści odnoszą wtedy chwasty w międzyrzędziach, których zwalczanie wymaga dodatkowego czasu i kosztów.

Przy stosowaniu agrowłókniny czarnej można się spotkać z aplikacją nawozów granulowanych na jej powierzchnię. Pamiętajmy, że w nawozach mogą znajdować się związki i pierwiastki, np. siarka, które mogą potęgować proces rozkładu materiału. Po pewnym czasie może dojść do trwałego uszkodzenia agrowłókniny i odsłonięcia wierzchniej warstwy gleby. Daje to możliwość kiełkowania chwastom. Z tego powodu nie poleca się aplikowania nawozów na agrowłókninę czarną!

Ten rodzaj materiału ma wiele zalet, dlatego jest często wybierany przez plantatorów do ściółkowania plantacji. Dobrej jakości agrowłóknina świetnie sprawdza się w uprawie truskawek, a zagony zachowują swoją użyteczność przez długi czas.

Agrotkanina

Innym typem materiału ściółkującego jest agrotkanina nazywana matą szkółkarską. Na plantacjach truskawek wykorzystywana jest w uprawie na tak zwanych wałach ziemnych. Wewnątrz wypełnione są one podłożem ogrodniczym np. mieszaniną kokosu i perlitu. Agrotkaniny są powszechnie stosowane w uprawach maliny, jeżyny czy borówki. Na plantacjach truskawek agrotkaniny nie są powszechnie wykorzystywane, lecz niekiedy spotykane. Jest to spowodowane krótkim czasem ?życia plantacji? (niekiedy 2-3 letni cykl uprawy) oraz wyższą cenę od agrowłókniny czarnej.  Cena jest efektem wyższej wytrzymałości agrotkaniny na uszkodzenia mechaniczne oraz dłuższą żywotność.

---

Pomiędzy rzędami ściółkowanymi czarną folią lub agrowłókniną rozkłada się grubą warstwę słomy. Pomaga to ograniczyć kiełkowanie chwastów, oczywiście pod warunkiem, że w słomie nie ma nasion zbóż czy nasion chwastów. Dzięki aplikacji słomy pomiędzy rzędami utrzymywana jest odpowiednia wilgotność gleby oraz korzystny dla roślin mikroklimat na plantacji. Owoce i rośliny są czyste i zachowują wysokie walory handlowe. Produkcja wysokiej jakości owoców truskawki kierowanych do bezpośredniego spożycia nie może odbywać się bez wykorzystania na plantacjach różnego rodzaju materiałów ściółkujących.

---

Zdjęcia: Albert Zwierzyński

Materiał, z jakiego założymy naszą plantację truskawek, jest jednym z głównych czynników powodzenia całej inwestycji w produkcję czerwonych owoców. Od tego, jaki materiał wybierzemy i kiedy go posadzimy, ściśle uzależniony jest plon, który uzyskamy w danym lub następnym roku. Rynek oferuje szereg rozwiązań, które można dostosować do własnych możliwości finansowych i agrotechnicznych.

---

Sadzonki truskawek typy i rodzaje

SADZONKI ZIELONE – KOPANE

Sadzonki ?kopane? to materiał pozyskiwany z mateczników jesienią i sadzony bezpośrednio do gruntu najpóźniej do połowy września. W praktyce jednak sadzonki kopane wysadzane są często w październiku lub nawet w listopadzie, jeśli pogoda na to pozwala.

Rośliny młode rosną przez następny sezon w gruncie. W tym czasie usuwa się z nich kwiaty, co stymuluje wyrastanie rozłogów. Pojawiające się na rozłogach rozetki ukorzeniają się w międzyrzędziach.

Wykopane i posortowane na klasy jakościowe sadzonki trafiają do plantatorów. Późno sadzone rośliny z reguły nie mają czasu na dobre ukorzenienie się i zawiązanie odpowiedniej liczby koron i kwiatostanów. W kolejnym roku mają one z reguły po jednym lub dwa pędy kwiatostanowe, a słabsze rośliny mogą ich nawet nie wytworzyć. Uzyskane owoce truskawki są na ogół małe i słabej jakości, co powoduje, że w większości przypadków na takich plantacjach nie prowadzi się zbioru. Na młodych plantacjach wręcz zaleca się usuwanie pojawiających się kwiatów i owoców.

Podstawową wadą tego rodzaju sadzonek jest to, że na właściwy plon trzeba czekać ok. 21 miesięcy od założenia plantacji. Przez prawie dwa lata o rośliny należy dbać, zapewniając im optymalne warunki wzrostu i rozwoju. Często jednak z braku czasu lub w celu ograniczenia kosztów, nie wykonuje się wszystkich niezbędnych zabiegów. Te zaniechania odbijają się w roku głównego plonowania. Z tego powodu w wielu gospodarstwach odchodzi się od tego typu sadzonek. Coraz mniej takich roślin produkuje się również w kwalifikowanych szkółkach.

---

SADZONKI TRUSKAWEK GOŁOKORZENIOWE

Sadzonki typu ?frigo“

Materiał do rozmnażania sadzonek pozyskiwany jest z mateczników tuż przed zimowym spoczynkiem roślin, tj. około listopada. Moment wykopania sadzonek określa się jednak osobno dla każdej z odmian. Sadzonki sortowane są według klas, a następnie trafiają do chłodni. Tam w temperaturze od -2 do -1?C przechowywane są do czasu wysyłki do klienta.

Sadzonki frigo po rozmrożeniu bardzo szybko wznawiają wegetację, dlatego należy wysadzać je jak najszybciej. Bardzo ważny jest sposób wysadzania sadzonek frigo. Od niego w dużej mierze zależy czy sadzonki będą rozwijały się prawidłowo. Trzeba zwrócić szczególną uwagę na to, aby korzeń nie był podwinięty!

Podwinięte korzenie mają negatywny wpływ na rozwój całego systemu korzeniowego truskawki. W skrajnych przypadkach mogą powodować zamieranie roślin. Jeżeli system korzeniowy jest zbyt długi, można go skrócić, jednak nie więcej niż do 30% jego pierwotnej długości. System korzeniowy jest magazynem cennych składników odżywczych. Skracanie go, powoduje więc ograniczanie dostępu do naturalnych zapasów, które sadzonka posiada i za które plantator zapłacił, kupując ją ze szkółki.  

Należy pamiętać, że skracając system korzeniowy, pozostawiamy ?ranę?. Przez nią do wnętrza rośliny mogą przedostać się patogeny lub szkodniki (m.in. nicienie). Dlatego też po odcięciu fragmentu systemu korzeniowego pamiętajmy, aby powstałą ?ranę? odpowiednio zabezpieczyć.

Sadzonki frigo po rozmrożeniu szybko rozpoczynają wegetację. Zważywszy na to, trzeba zapewnić im prawidłowe warunki wzrostu korzeni włośnikowych. Ważne jest zagwarantowanie odpowiedniej ilości wody w podłożu. Zalecane jest zamoczenie korzeni takich roślin tuż przed posadzeniem w roztworze preparatów stymulujących wzrost systemu korzeniowego. Bardzo dobrze w tej roli sprawdzą się np. Humik w stężeniu 0,3% tj. 300ml preparatu na 100l wody. Młode sadzonki można też moczyć w roztworze fosforynu potasu lub podawać preparat za pomocą fertygacji tuż po sadzeniu, np. FosActiv Fertygacja.

Sadzonki frigo dzielą się na kategorie, w zależności od wielkości korony. B to najmniejsza sadzonka,  A++ największa. Wśród kategorii wyróżniamy zatem:

• B
• A-
• A
• A+
• oraz A++

Istnieją drobne różnice w klasyfikacji. Poniższa tabela pokazuje przykładowe rozmiary poszczególnych kategorii dla wybranych szkółek.

Sadzonki truskawek typu firgo można wykorzystywać do zakładania plantacji:

• w polu,
• pod osłonami,
• na podwyższonych zagonach,
• w uprawie ?na płasko?,
• w glebie lub w podłożach,
• w szklarniach,
• tunelach.

Zaletą sadzonek typu frigo jest fakt, iż po upływie ok. 4 tygodni po posadzeniu rośliny zakwitają. Po kolejnych ok. 4 tygodniach wchodzą w okres owocowania. Dotyczy to wszystkich typów sadzonek, z tym że największy potencjał plonotwórczy mają sadzonki frigo A++ i A+, a najmniejszy A- i B.

Jak sadzić truskawki z sadzonki typu frigo?

W filmie przedstawiamy zasady sadzenia truskawek z sadzonek typu frigo na podwyższonych zagonach okrytych folią.

Warto wiedzieć, że dobrej jakości sadzonka A++ może już w szkółce mieć wykształcone dwie korony! Jest to typowe dla droższych sadzonek wielokoronowych WB.

Sadzonka Frigo z założenia jest sadzonką jednokoronową. W kolejnych latach rośliny posadzone z sadzonek typu frigo owocują już w terminach klasycznych dla danej odmiany. Tego typu sadzonki można sadzić wiosną (od końca okresu przymrozków do końca maja), wybierając klasy A lub A+. Dzięki temu rośliny wejdą w okres owocowania i wydadzą plon w sterowanym systemie uprawy jeszcze w tym samym roku.

Czasami praktykowany jest termin letniego sadzenia (czerwiec-sierpień). Zbiór owoców odbywa się wtedy w przyszłym sezonie. Po założeniu takiej uprawy należy systematycznie usuwać wszystkie kwiaty. Dzięki temu rośliny będą prawidłowo się rozwijały i zapewniały optymalne plonowanie następnym w roku.

Sadzonki frigo typu A- i B należy sadzić do gruntu nie później niż w czerwcu. Posadzenie takich roślin w lipcu lub później może skutkować słabszym przygotowaniem ich do spoczynku zimowego. Mogą też pojawić się ewentualne uszkodzenia koron przy niekorzystnych warunkach atmosferycznych zimą.

---

Sadzonka wielokoronowa WB (Waiting Bed)

To już ostatni rodzaj sadzonki gołokorzeniowej. Cykl produkcyjny tego typu roślin rozpoczyna się od posadzenia na zagonach w dużym zagęszczeniu sadzonek figo klasy B. Roślinom regularnie usuwa się pędy kwiatostanowe. W niektórych szkółkach realizuje się taką produkcję poprzez wczesne wykopanie z mateczników pierwszych ukorzenionych rozetek. Sadzi się je następnie w dużym zagęszczeniu. Postępuje się tak po to, aby przez kilka miesięcy rośliny już w szkółce zbudowały odpowiednio dużą liczbę koron i wykształciły w nich pędy kwiatostanowe (do czasu ich wykopania i umieszczenia w chłodni).

Sadzonki WB, podobnie jak frigo, po zbudowaniu odpowiednio dużego potencjału plonotwórczego, są wykopywane, sortowane i umieszczane w chłodni. Rzadko wykorzystywane są do zakładania plantacji w otwartym polu. W tej technologii znacznie częściej wybiera się materiał typu frigo. Znacznie częściej sadzonki WB wykorzystuje się do zakładania plantacji truskawek pod osłonami w glebie lub substratach.

Tego typu rośliny dobrze sprawdzają się w uprawie sterowanej z przeznaczeniem na tzw. 60-dniowy zbiór. Oznacza to, że po upływie ok. 60-70 dni od posadzenia wchodzą one w okres owocowania. Często już w szkółce mają w koronach wykształcone pędy kwiatostanowe. Dzięki temu krótko po posadzeniu można uzyskać plon z rośliny na poziomie ok. 0,5 nawet do 1 kg z rośliny. Aby jednak było to możliwe, konieczne jest precyzyjne dostosowanie zabiegów agrotechnicznych.

Tego typu sadzonka jest z reguły produkowana w szkółkach na wcześniejsze zamówienie plantatora. Jest to materiał drogi, ale w odpowiednich warunkach sterowanej uprawy, bardzo opłacalny. Zwłaszcza wtedy, gdy naszym celem jest dostarczenie owoców na rynek poza klasycznymi terminami ich dostępności z upraw klasycznych polowych.

SADZONKI TRUSKAWEK Z BRYŁĄ KORZENIOWĄ

Sadzonki z grupy sadzonek z bryłą korzeniową to materiał zyskujący coraz większą rzeszę odbiorców. Są to sadzonki truskawki typu Plug Plants oraz Tray Plants.

O przewadze tego typu materiału nasadzeniowego stanowi wykształcona bryła korzeniowa. Składają się na nią: masa korzeni oraz podłoże używane przy produkcji takich sadzonek. Dzięki bryle korzeniowej rośliny mają łatwiejszy ?start? i wzrost na początkowym etapie uprawy. Rosną szybciej w porównaniu z sadzonkami z gołymi korzeniami.

Zarówno Tray Plants, jak i Plug Plants przygotowuje się w bardzo podobny sposób. Główne różnice to:

• materiał, z którego powstają,
• wielkość doniczki
• oraz termin wysadzania.

Sadzonka Plug Plants

---

Sadzonka Tray Plants

Sadzonki Tray Plants produkowane są z sadzonek frigo B, a nie jak w przypadku Plug Plants z rozetek. Jest też znacząca różnica w pojemności pojedynczej doniczki. Jak już wspomina artykuł, pojemność doniczki w przypadku:

• Plug Plants to około 118 ml,
• Mini Tray, to ok. 135 ml,
• a Tray Plants do 250 ml.

W związku z większą pojemnością pojedynczej doniczki w produkcji sadzonek typu Tray Plants zużywa się więcej podłoża. Dzięki temu bryła korzeniowa jest większa, a rośliny mogą tworzyć bardziej rozbudowany system korzeniowy i większą liczbę koron. Zawiązują również kwiatostany. Kolejną znaczącą różnicą w przygotowaniu sadzonek jest czas, który spędzają na rozsadniku.

Plug Plants wysadza się po 8 tygodniach, natomiast Tray Plants pozostaje na rozsadniku do czasu przedzimowego, tj. do listopada/grudnia. Zależy to od klimatu, w jakim znajduje się dana szkółka. Następnie rośliny wyjmuje się z doniczek, przekłada do skrzynek i wkłada do chłodni. W temperaturze ok. -1?C sadzonka przechodzi w stan spoczynku. Jest on niezbędny do prawidłowego procesu wernalizacji. Po okresie spoczynku już od stycznia roku następnego zamrożone sadzonki można dostarczać klientom do zakładania upraw.

W praktyce z sadzonek typu Tray Plants zakłada się uprawy w ogrzewanych obiektach szklarniowych lub tunelowych. Zapewnia to uzyskanie wysokiego plonu handlowego w oczekiwanym czasie. Sadzonka taka może być wysadzana w dowolnym momencie i wchodzi w owocowanie po około 40-60 dniach w zależności od odmiany. Tray Plants posiada niezwykły potencjał, jeżeli chodzi o produktywność i jest idealna do produkcji sterowanej. Owoce truskawek są duże i dobrej jakości. Niestety jest to sadzonka droga, dlatego nadal jest wykorzystywana dość rzadko.

Dzięki zastosowaniu różnych typów sadzonek oraz różnych odmian truskawki możemy dłużej prowadzić produkcję owoców truskawki. Dzięki temu dostarczymy odbiorcy bardziej wyrównany i wysokiej jakości towar, który na półce sklepowej będzie dostępny przez dłuższy czas. Powyżej przedstawiliśmy wszystkie typy sadzonek, jakie mogą zostać wykorzystane przez plantatora.

SADZONKI TRUSKAWEK – ŹRÓDŁO POCHODZENIA

Rodzaj sadzonki zawsze trzeba dostosować do swoich możliwości agrotechnicznych i finansowych. Nie mniej jednak wybór jest na tyle duży, że każdy znajdzie coś dla siebie. Bardzo ważną kwestią, którą należy poruszyć, jest źródło pochodzenia sadzonek, z których zakładamy plantację.

Niestety nadal wielu plantatorów używa do tego celu materiału pochodzącego z własnych rozsad lub pozyskuje je z nielegalnego źródła. Należy jednak pamiętać, że większość odmian, to odmiany licencjonowane i rozmnażanie ich oraz handel nimi są nielegalne! Takie praktyki mogą być powodem problemów prawnych oraz kar, jakie może nałożyć na nieuczciwego plantatora właściciel odmiany.

Legalny handel mogą prowadzić podmioty posiadające odpowiednie zezwolenia i umowy z właścicielami odmiany.

Często zapomina się, że sadzonka rozmnażana z własnych rozsad lub pozyskiwana z nielegalnego źródła jest dużo gorszej jakości. Co za tym idzie, pogarsza się również jakość plonu. Sadzonki produkowane na ?własną rękę? są często nośnikami patogenów lub szkodników. Owoce uzyskiwane z nich tracą znacząco na jakości (są drobniejsze, a plony mniejsze)! Można powiedzieć jasno – w ten sposób ?psuje się? odmianę i jej wartość rynkową. Jednocześnie rynek owoców deserowych zmienia się obecnie bardzo dynamicznie na rzecz wysokiej jakości owoców, których nie da się uzyskać ze słabej jakości materiału nasadzeniowego.

Wysoką jakość można uzyskać dzięki dobrej sadzonce, ale również poprzez właściwe zarządzanie całą plantacją.

Pozorne oszczędności na najważniejszych elementach uprawy w dłuższej perspektywie skazują nas na niepowodzenie i problemy. Są to m.in. słaba jakość owoców, niskie plony i większe problemy na plantacji.

---

---

---

Autor Dr. Hab. Zbigniew Jarosz

Najważniejsze zabiegi poprawiające właściwości gleby powinny być wykonane przed posadzeniem roślin. Późniejsze próby modyfikacji ryzosfery wymagają zastosowania precyzyjnie ukierunkowanych rozwiązań.

---

Poprawa właściwości gleby przed posadzeniem truskawek – kiedy gleba wymaga modyfikacji?

Truskawka jest gatunkiem preferującym gleby próchniczne, przewiewne i prawidłowo napowietrzone. Jeżeli zatem pod nasadzenia przeznaczane są stanowiska z glebą ciężką, zlewną lub gliniastą, plantator od razu powinien założyć konieczność wykonania zabiegów poprawiających strukturę. Tak samo należy podejść do gleb lekkich i piaszczystych. Wymagają one poprawy zdolności zatrzymywania wody i składników pokarmowych. W obu przypadkach kluczem do sukcesu jest zawartość próchnicy. Przeczytaj materiał nr 1: ?SADZENIE TRUSKAWEK ? JAK WYBRAĆ STANOWISKO POD PLANTACJĘ TRUSKAWEK??. Próchnica glebowa to specyficzne połączenia organiczne składające się m.in. z kwasów fulwowych i huminowych. Jest to najcenniejszy składnik gleb odpowiadających za ich żyzność.

To właśnie próchnica odpowiada za:

• właściwości powietrzno-wodne gleby,
• zdolność zatrzymywania wody i składników pokarmowych,
• prawidłowo ukierunkowane życie glebowe.

Nawóz organiczny dla poprawy żyzności gleby

Najlepszym sposobem wzbogacania gleby w materię organiczną jest regularne nawożenie obornikiem. Zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami, tego cennego nawozu naturalnego możemy wprowadzić ok. 30 ton na hektar rocznie (maksymalnie dawkę zawierającą 170 kg czystego azotu na hektar). Znaczna część tej materii organicznej ulegnie rozkładowi mikrobiologicznemu. W efekcie nastąpi uwolnienie się składników pokarmowych do gleby. Skład chemiczny obornika może się różnic w zależności od gatunku i pochodzenia.

Składniki pokarmowe w oborniku występują w formie połączeń organicznych. W związku z tym w pierwszym roku po zastosowaniu dla roślin będzie dostępnych ok. 30-40% z ich całkowitej zawartości, czyli: 45-60 kg N, 25-35 kg P2O5, 50-80 kg K2O, 40-60 kg CaO, 15-24 kg MgO. W drugim roku mikroorganizmy uwolnią kolejne 30-40%, a w trzecim roku resztę (20-40%).

Pełna dawka dobrej jakości nawozu organicznego dla truskawki w znacznej części zaspokaja jej potrzeby pokarmowe. Przyjmuje się, iż jedynie kilka procent tej cennej masy organicznej przekształci się w próchnicę jednak dla gleby wymagającej poprawy struktury i tak jest to bardzo dużo.

Czy podłoże po pieczarkowe może zastąpić obornik?

Stosowanie odpadu organicznego pochodzącego z uprawy pieczarki w niektórych rejonach jest bardzo popularne. Wartość nawozowa i strukturotwórcza takiego materiału zależy ściśle od jego składu i rodzaju materii używanej w uprawie pieczarek (słoma lub torf). Z doświadczeń własnych wynika, iż materiał taki może zawierać ogromną ilość groźnych dla roślin pierwiastków balastowych, takich jak sód i chlor. Przed zakupem podłoża pieczarkowego warto poprosić dostawcę o wgląd do składu chemicznego lub samodzielnie wykonać analizę chemiczną materiału.

Nawozy zielone – wpływ na właściwości gleby

Dla plantatorów, którzy nie mają możliwości zastosowania tradycyjnego nawożenia organicznego (obornik, kompost), odpowiednio dobrany gatunkowo przedplon jest podstawową metodą wzbogacenia stanowiska w substancję organiczną. Głównym zadaniem roślin uprawianych na przedplon jest poprawa struktury oraz właściwości fizykochemicznych gleby. Nie bez znaczenia jest oczywiście wzbogacenie ryzosfery w masę organiczną. Stanowi ona najcenniejszy składnik warstwy uprawnej.

Do niedawna podstawowymi roślinami uprawianymi na przedplon były gatunki bobowate. Głównym powodem są dodatkowe ilości azotu wprowadzane do gleby po przyoraniu ich masy zielonej. Obecnie coraz częściej jako przedplon wybiera się gatunki o właściwościach fitosanitarnych. Są to rośliny posiadające zdolność oczyszczania gleby z agrofagów (patogenów, szkodników doglebowych oraz nasion chwastów). Najcenniejszymi roślinami uprawianymi jako przedplon na stanowiskach pod truskawki jest gryka (60-70 kg nasion na ha) oraz gorczyca (15-30 kg nasion na ha). Rośliny te w trakcie rozwoju wydzielają do gleby substancje ograniczające rozwój agrofagów. Jako przedplon można je uprawiać w czystym siewie jak i w mieszance.

Niektóre badania naukowe wskazują również na właściwości fitosanitarne facelii posiadającej zdolność ograniczania rozwoju nicieni glebowych. Uprawa przedplonu powinna być zaplanowana tak, aby przed sadzeniem truskawki wprowadzić do gleby możliwie największą masę organiczną. Rośliny uprawiane na przedplon najlepiej przyorać na początku kwitnienia, gdyż w momencie wiązania nasion ich wartość nawozowa spada.

Nawożenie zapobiega obniżaniu się żyzności gleby, procesom erozyjnym czy wypłukiwaniu składników w głąb profilu glebowego, np. w czasie obfitych opadów. Nawozy dostarczają do gleby wiele składników odżywczych niezbędnych do prawidłowego wzrostu i rozwoju roślin. Pozwalają osiągnąć zdrowy plon i smaczne owoce. Definiuje to istotę nawożenia, jako szeregu kroków zmierzających do zapewnienia roślinom optymalnych zawartości składników pokarmowych. W efekcie nawożenie pomaga osiągnąć zamierzone cele finansowe w prowadzeniu uprawy.

---

Nawożenie podstawowe przed założeniem plantacji truskawek

Mówiąc o nawożeniu, trzeba zdać sobie sprawę z roli tych czynności w uprawie roślin. Nawożenie definiuje się następująco:

Istnieje przekonanie, że nawożenie podstawowe obejmuje wprowadzenie do podłoża składników pokarmowych PRZED posadzeniem roślin. Jest to słuszne w przypadku upraw jednorocznych. Mając jednak do czynienia z uprawami wieloletnimi, lepiej powiedzieć, że nawożenie podstawowe to dostarczenie roślinom składników PRZED posadzeniem lub PRZED okresem kwitnienia, o ile takie są warunki uprawy (np. rzędy nie są foliowane lub okryte agrowłókniną). Dzięki nawożeniu ziemia jest żyzna i gotowa na posadzenie roślin. Nawożenie podstawowe zatem zapewnia truskawkom zasób składników, które wystarczą im na pewien okres wzrostu i rozwoju.

Wapnowanie gleby

Czy zabieg dostarczania wapnia traktować jako nawożenie podstawowe, czy też osobny zabieg regulacji odczynu gleby?

Według nas wapnowanie (czy też dostarczanie nawozów wapniowych) należy wliczać do nawożenia podstawowego. Wapń pochodzący z nawozów wapniowych łatwiej przechodzi w formy dostępne dla roślin, niezależnie od pożądanych zmian pH podłoża. Warto też zwrócić uwagę, że większość pierwiastków ma optimum pobierania w określonym, dość wąskim przedziale pH. Tym samym doprowadzenie odczynu podłoża do pożądanego stanu kwasowości, będzie mieć istotny wpływ na warunki pobierania mikro i makroskładników przez rośliny.

Kiedy wapnować glebę?

Wapnowanie zwykle wykonuje się przed posadzeniem roślin. W przypadku roślin jagodowych jest to zwykle okres nie krótszy niż 14-30 dni przed sadzeniem. Pozwala to uniknąć gwałtownych zmian odczynu, co mogłoby mieć niekorzystny wpływ na rozwój systemu korzeniowego sadzonek. Z tego też powodu w wapnowaniu raczej zaleca się unikać formy tlenkowej wapnia. Preferowaną formą jest węglanowa lub siarczanowa. Gdy planujemy sadzenie na glebach cięższych, o większej pojemności sorpcyjnej, wtedy można zastosować część wapnia w formie tlenkowej.

Analiza gleby

Zanim zaczniemy sadzić truskawki, należy odpowiednio przygotować glebę pod uprawę. Po uregulowaniu odczynu podłoża, możemy rozważyć, czego powinniśmy dostarczyć do gleby, aby stworzyć roślinom optymalne warunki do rozwoju.

Podstawą ZAWSZE powinna być ANALIZA PODŁOŻA LUB GLEBY WYKONANA METODĄ OGRODNICZĄ. Wyniki wykonane metodą Egnera?Riehma dają bowiem, ze względu na agresywność płynu ekstrakcyjnego, wyniki zawyżone. Są to potencjalne ilości pierwiastków, a nie ilości pierwiastków DOSTĘPNYCH DLA ROŚLIN!
Mając wynik analizy, możemy zaplanować nawożenie podstawowe. Plan nawożenia możemy zrobić w oparciu o liczby graniczne dla podłoży lub po konsultacji z doradcą.

Sadzenie truskawek – jakie nawozy wybrać?

Podczas przeglądania wyników analizy gleby pojawia się pytanie – jaki nawóz do truskawek wybrać przed sadzeniem?

Jaki nawóz pod truskawki przed sadzeniem?

Omówimy pokrótce wspomniane problemy.

1. W sytuacji, gdy nie był roztrząsany obornik lub przyorane nawozy zielone – zdecydowanie powinno się zastosować nawóz wieloskładnikowy z mikroelementami. Należy bowiem mieć na uwadze, że nawozy organiczne zawierają mało makroskładników, ale wiele mikroelementów. Wzbogacają też glebę w substancję organiczną. Niektórzy uważają, że stosowanie nawozów organicznych (obornik, nawozy zielone) przed sadzeniem należy włączyć do nawożenia podstawowego.
2. Jeżeli analiza gleby wskazuje na niską zasobność w mikroelementy, zdecydowanie powinno się stosować produkty z mikroskładnikami. Warto też odnieść wyniki z analizy do pH ? jeśli wynosi ono 6 i więcej, tym bardziej należy wnieść mikroelementy. Jeśli tego nie zrobimy, prędzej czy później doświadczymy problemów z żelazem i manganem.
3. Jeżeli aplikujemy nawozy jesienią przed sadzeniem wiosennym lub jest to sadzenie na zbiór w sezonie następnym ? nic nie stoi na przeszkodzie, aby część np. potasu była aplikowana w formie soli potasowej. Rodzaj soli nie ma znaczenia ? byle potasu w formie chlorkowej nie było za wiele. Z naszych doświadczeń wynika, że 30% potasu w formie chlorkowej może być bezpiecznie podane na korzyść przyszłej uprawy.
4. Jeżeli mamy do czynienia z dość wysokim pH i nie zależy nam na szybkim starcie roślin, spokojnie możemy stosować formę amonową. Natomiast ? jeżeli czas od przygotowania pola do sadzenia jest krótki (co zdarza się wiosną) ? zalecamy wieloskładnikowe nawozy z dwoma formami azotu: saletrzaną i amonową. Unikalibyśmy w nawożeniu podstawowym formy amidowej (mocznikowej).
5. Na koniec należy wspomnieć o produktach możliwych do zastosowania w nawożeniu podstawowym.

Nawozy pod sadzenie truskawek

Nawozy wapniowe

• Są to wszelkiego rodzaju produkty na bazie kredy (węglanu wapnia). Nawozy dolomitowe byłyby jeszcze lepsze, gdyby lepiej rozpuszczały się w wodzie i uwalniały dostateczne ilości wapnia i magnezu!
• Z produktów polecanych możemy wymienić:
  • na cięższe gleby – Hortiwap Mix (zawiera część wapnia w formie tlenkowej, a część w formie węglanowej),
  • na lżejsze stanowiska – Hortiwap Kreda.

Nawozy wieloskładnikowe zawierające mikroelementy

• Fertimax Complex 12-11-18 + mikro – do stosowania uniwersalnego,
• Yara Mila Complex 12-11-18+ mikro,
• inne nawozy wieloskładnikowe o przewadze potasu.

Nawożenie organiczne – jaki nawóz organiczny przed sadzeniem roślin?

• Powszechnie stosowanym nawozem organicznym jest obornik bydlęcy. Warto jednak zwrócić uwagę, że może on zawierać sporo słomy. Niestety potrafi ona kumulować pozostałości herbicydów z uprawy zbóż. W przyszłości może się to odbić negatywnie na uprawie truskawki.

• Inne rodzaje obornika, tj. obornik koński, obornik owczy oraz pomiot ptasi ? są możliwe do zastosowania po zastosowaniu i wykonaniu uprawek, należałoby wykonać analizę podłoża, szczególnie pod względem azotu i zasolenia.
• Drugim rodzajem nawozów organicznych są nawozy zielone ? tak zwany przedplon. Z tego względu decyzja o ich zastosowaniu przed uprawą musi zapaść co najmniej w roku poprzednim.
  • Z powodów fitosanitarnych rekomendowane są zasiewy gorczycy, gryki lub owsa (może być w mieszance). Sprawdź artykuł SADZENIE TRUSKAWEK ? JAK WYBRAĆ STANOWISKO POD PLANTACJĘ TRUSKAWEK?

Nawozy organiczne – gotowe granulowane lub peletowane

• Zaletą nawozów organicznych granulowanych lub peletowanych jest łatwość aplikacji, wygodny transport (są dostępne w opakowaniach typu BB) oraz zawartość poszczególnych pierwiastków w tych nawozach.
• Więcej o nawozach organicznych przeczytasz na stronie CALFERT.

Nawóz do truskawek z kwasami humusowymi

• Jeżeli nie jesteśmy w stanie dostarczyć nawozów organicznych, a gleba wykazuje potrzebę takiego wzbogacenia i poprawy struktury oraz kompleksu sorpcyjnego ? polecałbym stosowanie produktów zawierających kwasy humusowe, np. Humik. Produkt ten może być także aplikowany poprzez opryskiwanie.

---

Jeśli planujemy uprawę truskawek, założenie plantacji lub zwiększenie areału, musimy znać odpowiedź na tytułowe pytanie. Dzięki odpowiedniemu przygotowaniu można uniknąć wielu błędów mających negatywny wpływ na rośliny w czasie prowadzenia plantacji. Niektóre błędy popełnione na początku uprawy, mogą być przyczyną problemów w późniejszym czasie! Zanim wybierzemy odmianę truskawki, sadzonki truskawek, system uprawy czy nowy opryskiwacz, zadbajmy o własne pole. Czynności podjęte przed założeniem uprawy truskawki oraz w czasie przygotowania stanowiska są niezwykle ważne.

---

Plantacja truskawek – stanowisko pod truskawki

Średnia powierzchnia uprawy truskawek w naszym kraju według danych statystycznych wynosi 1,02 ha. To właśnie te gospodarstwa przeważają w produkcji czerwonych owoców w naszym kraju. Oczywiście wszyscy znamy plantatorów, którzy posiadają większy areał uprawy truskawki, nawet 30-40 hektarów lub więcej. Nie mniej jednak truskawki uprawia się głównie w mniejszych gospodarstwach. W kilkuhektarowym gospodarstwie oprócz truskawek uprawia się też często jabłonie, maliny, borówki czy różne gatunki warzyw. Często uprawiane jest również zboże, z którego pozyskiwana jest słoma do ściółkowania truskawek. Taka struktura zagospodarowania działek pod przyszłą plantację, nie ułatwia zachować zasady zmianowania oraz rewitalizacji stanowiska. Najczęściej sadzimy truskawki w takiej glebie, jaką mamy do dyspozycji, niekoniecznie odpowiedniej dla uprawy owoców.

Gdzie sadzić truskawki?

Na co zwrócić uwagę wybierając miejsce pod przyszłą plantację?

• Rozkład i zakres temperatur – aby nie założyć plantacji truskawki w tak zwanych zastoiskach mrozowych.
• Miejsca występowania przymrozków przygruntowych w czasie wiosny.
• Naturalne osłonięcie od silnych powiewów wiatru w czasie zimy. Wraz ze znacznym spadkiem temperatury mogą przyczynić się do powstawania uszkodzeń mrozowych w czasie spoczynku zimowego. Jeśli w temperaturze poniżej zera wieje porywisty wiatr, temperatura powietrza może spaść o kolejne kilka stopni. Potęguje to uszkodzenia mrozowe.
• Czy na danym terenie nie występują mgły lub wzrost nadmiernie utrzymującej się wilgotności powietrza. Wzrost wilgotności powietrza lub utrzymywanie się jej przez dłuższy czas może powodować wzrost infekcji ze strony patogenów, np. Botrytis cinerea, który jest sprawcą szarej pleśni.
• Jeśli istnieje taka możliwość, należy unikać zakładania plantacji w sąsiedztwie starych zaniedbanych plantacji truskawek oraz malin. Agrofagi mogą się namnażać i przenosić. To z kolei będzie potęgowało wzrost nakładów pracy oraz kosztów ochrony naszych owoców.
• Pod przyszłą uprawę truskawki nie powinniśmy wybierać gleb ciężkich, zlewnych, o nieuregulowanych stosunkach powietrzno-wodnych z tendencją do zalegania wody opadowej.
• Na stanowisko pod uprawę truskawki dobrze sprawdzają się gleby lekkie, przepuszczalne, piaszczyste. Najlepiej, aby poziom wody gruntowej nie był wyższy niż 60-70 cm od powierzchni gleby. Na takich stanowiskach konieczne jest zamontowanie instalacji do dostarczania roślinom wody. Najlepszy w tym celu jest kropelkowy system podlewania. Za jego pomocą możemy podawać roślinom również nawozy, czyli stosować fertygację.
• Byłoby dobrze, gdyby do stanowiska, na którym uprawiać będziemy truskawki, prowadziła utwardzona droga.
• Na działce lub w jej sąsiedztwie powinno się znajdować ujęcie wody oraz dostęp do energii elektrycznej.
• Należy zwrócić uwagę czy na wybranej działce jest system melioracyjny. Zapewnia on dość szybkie odprowadzenie nadmiaru wody opadowej. Ważne jest, aby plantacja nie pozostała zbyt długo zalana, a woda z opadu deszczu była szybko odprowadzana z plantacji. Może się to odbywać poprzez odpowiednie ukształtowanie terenu lub za pośrednictwem infrastruktury melioracyjnej.

Przed posadzeniem truskawek – przygotowanie stanowiska

Zanim posadzimy truskawki, musimy odpowiednio przygotować stanowisko pod uprawę.

Co to znaczy, że stanowisko pod uprawę truskawek jest dobrze przygotowane? Oznacza to, że właściwości fizykochemiczne gleby sprzyjają truskawce.

Niedostatecznie przygotowane stanowisko to takie, na którym gleba ma nieuregulowane właściwości fizykochemiczne. W glebie występuje deficyt składników pokarmowych lub w zalegają w niej pozostałości substancji aktywnych herbicydów. Jeśli założymy plantację w takich warunkach, to wcześniej czy później pojawią się na niej problemy. Możemy ich uniknąć poprzez dobre przygotowanie stanowiska.

1. Dobrze przygotowana gleba to taka, gdzie przed posadzeniem roślin wykonano działania agrotechniczne, w tym:

• zwalczenie chwastów za pomocą odpowiedniego herbicydu,
• wapnowanie gleby,
• bronowanie
• itp.

2. Drugim aspektem przygotowania stanowiska pod przyszłą uprawę truskawek jest wprowadzenie optymalnej ilości składników pokarmowych do gleby. Powinny znajdować się w ilości odpowiedniej dla wzrostu i rozwoju roślin.

Sadzenie truskawek

Nie powinniśmy zakładać plantacji truskawek na stanowiskach, gdzie wcześniej uprawiano:

• Rośliny bobowate, ponieważ na plantacji truskawek mogą występować choroby i szkodniki.
• Pomidory, ziemniaki czy ogórek, ponieważ może występować ryzyko wertycyliozy.
• Truskawki i maliny. Te dwa gatunki mają wiele wspólnych agrofagów, które mogą występować na truskawkach i malinach.
• Na stanowiskach gdzie przez wiele lat było pastwisko lub łąka. Pod darnią i w glebie mogą być larwy szkodników glebowych – opuchlaki lub pędraki.
• Jabłoń, gdyż Phytophtora cactorum, jest sprawcą choroby jabłoni, ale też i truskawki.
• Na stanowiskach gdzie wprowadzano szkodliwe dla truskawek substancje aktywne herbicydów. Przed posadzeniem roślin należy zapoznać się z informacją, jak długo dana substancja będzie neutralizowana w glebie.

Plantacje truskawek można zakładać na glebach, gdzie poprzednio uprawiano:

• rośliny strączkowe, takie jak łubin i peluszka,
• rośliny zbożowe, szczególnie żyto i owies,
• facelię, słonecznik, gorczycę, rzodkiew oleistą czy kukurydzę,
• rośliny fitosanitarne przedstawione w tabeli 1.1.

Gdzie najlepiej sadzić truskawki?

Pod uprawę truskawki sprawdzą się gleby lekkie, przepuszczalne, piaszczyste. Gleby, w których poziom wody gruntowej nie jest wyższy niż 60-70 cm od powierzchni gleby. Na takich stanowiskach konieczne jest zamontowanie instalacji dostarczającej roślinom wody. W tym celu świetnie sprawdzi się system nawadniania kropelkowego. Za jego pomocą możemy podawać roślinom również nawozy, czyli stosować fertygację.

Pod przyszłą uprawę truskawki należy unikać gleb ciężkich, zlewnych, o nieuregulowanych stosunkach powietrzno-wodnych z tendencją do zalegania wody opadowej.

Wapnowanie gleby

Intensywna uprawa roślin wpływa na zakwaszanie gleby niekorzystne dla większości upraw. Większość roślin wymaga odczynu w zakresie 5,5- 7,5. Zbyt niskie pH utrudnia roślinom przyswajanie składników pokarmowych z gleby. Głównym celem wapnowania jest zatem podwyższenie pH gleby. Prawidłowy odczyn gleby to podstawa prawidłowego pobierania makro i mikroelementów przez rośliny. Dodatkowo wapń wpływa na wzmocnienie ścian komórkowych roślin oraz rozwój systemu korzeniowego. Poprawia też właściwości fizyczne i parametry gleby, takie jak struktura guzełkowata. Wpływa ona na wzrost i aktywność systemu korzeniowego.

Jak wapnować glebę?

Wapnowanie wykonujemy późnym latem lub jesienią, po zbiorach owoców. Do wapnowania gleb lekkich, gdzie kompleks sorpcyjny jest niewielki, należy stosować formy węglanowe lub siarczanowe wapnia. Postać tlenkowa może bardzo szybko zalkalizować podłoże do wartości niekorzystnej dla truskawek. Na glebach lżejszych zaleca się stosowanie połowy dawki nawozów wapniowych lub niższe z zalecanych. Na glebach cięższych możemy natomiast stosować rekomendowane dawki. Im cięższa gleba, tym lepiej użyć formy tlenkowej.

Analiza gleby

Odczyn gleby możemy sprawdzić sami za pomocą pH-metru, natomiast rekomendujemy pobranie próbek glebowych z głębokości od 0 do 20 cm i wysłanie ich do:

• Okręgowych Stacji Chemiczno-Rolniczych
• lub Instytutu Rolnictwa w Skierniewicach.

Dzięki analizie gleby poznamy ilość składników pokarmowych w glebie. Oprócz pH gleby, zbadamy więc zawartość wapnia i innych pierwiastków. Pozwoli to zaplanować nawożenie naszej uprawy truskawek.

Przedstawiamy krótkie sprawozdanie z plantacji owoców miękkich przygotowane przez Jarosława Barszczewskiego podczas jego lustracji przeprowadzonych na początku czerwca.

TRUSKAWKA

Pod osłonami

Koniec zbiorów odmian ?czerwcowych?. Ważne, aby po likwidacji uprawy lub pozostawieniu roślin na rok następny, dokonać zabiegów dezynfekcji obiektu oraz wykonać zabiegi wyniszczające patogeny na roślinach przed ścięciem liści.

W przypadku odmian powtarzających, jeśli nie były sadzone wczesna wiosną, zaczną owocować w pierwszym tygodniu lipca. Stan plantacji dobry.

Szkodniki

Obecne gniazdowo mszyca i wciornastki (nieduża presja), jeśli prowadzono prawidłowo ochronę ? przędziorki nie stanowią (na dziś) zagrożenia, wzrasta presja wciornastka (w niektórych obiektach nierozpoznany zniszczył co najmniej jeden zbiór odmian powtarzających), obecne także zmieniki.

Choroby

Obecność szarej pleśni oraz mączniaka niekiedy w nasileniu mocnym. Grzyby atakują owoce uszkodzone przez ptaki lub owady. Na odmianach Flair i Twist mączniak wystąpił prawie wyłącznie na owocach.

Zalecenia

Ze względu na przebieg pogody rekomenduje się:

1. regularne stosowanie krzemu:

• Potasil Plus Krzem,
• Barrier,

2. wsparcie biostymulatorami:

• Valkiria,
• Askan,
• Calibra.

3. Dla ochrony przed chorobami grzybowymi rekomenduję regularne (cotygodniowe) stosowanie fungicydów biologicznych:

• Julietta (brak okresu karencji),
• lub Polyversum (brak okresu karencji).

Uprawy w polu

Na dobre rozpoczęte zbiory odmian średnio wczesnych.

Szkodniki

Na plantacjach występowały miejsca  zasiedlone przez przędziorki, lokalnie występuje kwieciak i zwójka, która po raz kolejny minęła się w lotach z kwieciakiem. Obserwuje się także szkody czynione przez zmieniki i wciornastki, choć maja na razie zasięg ograniczony.

Choroby

Większość upraw nie wykazywała porażeń chorobami grzybowymi, jednak po ostatnich opadach deszczu niechronione plantacje podatne są na szarą pleśń, w niektórych lokalizacjach widoczne początki antraknozy i mączniaka. Antraknoza lokalnie występuje w stopniu silnego porażenia, np. atakowana jest odmiana Verdi, wtórnie także przez szarą pleśń. Odmiana ta słabo radzi sobie w warunkach wysokiej wilgotności i temperatury i niestety nawet bardzo intensywna ochrona może nie być skuteczna.

Inne szkody

Poważne straty zanotowali plantatorzy na południu Polski ? na skutek oparzeń słonecznych– nawet na plantacjach uprawianych ?na plask? i ściółkowanych.

Wystąpiły uszkodzenia spowodowane przez grad, które wtórnie atakowane były przez grzyby ? przede wszystkim szarą pleśń.

Zalecenia

1. Częsty monitoring (przy zbiorze) stanu fitosanitarnego pól.

2. Uprawy mogą wymagać wzmocnienia preparatami z alg, oraz krzemem i aminokwasami:

• Valkiria,
• Sumo,
• Calibra,
• Potasil Plus Krzem,
• Aminovital Power,
• Aminocomplex.

3. Do walki z szarą pleśnią rekomendujemy:

• Frupica (okres karencji 3 dni),
• Botrefin (okres karencji 3 dni),
• Kenja (okres karencji 1 dzień).

4. Do walki z antraknozą rekomendujemy:

• Geoxe (okres karencji 3 dni),
• Society (okres karencji 3 dni).

5. Do walki z przędziorkami rekomendujemy:

• Straton (okres karencji 3 dni),
• Floramite (okres karencji 1 dzień).

6. Do walki z kwieciakiem rekomendujemy przed kwitnieniem:

• Mospilan (okres karencji 14 dni),
• Dyno (okres karencji 7 dni).

7. Do walki ze zwójką rekomendujemy:

• Affirm (okres karencji 3 dni).

8. Do walki ze zmienikami i wciornastkami rekomendujmey:

• Decis Mega (okres karencji ? 3 dni).

MALINA

Pod osłonami

Ruszyły zbiory wczesnych odmian letnich oraz odmian jesiennych, prowadzonych na zbiór podwójny. Stan plantacji prawidłowo chronionych ? dobry.

Szkodniki

Na plantacjach zaniedbanych sporo szkód poczyniły przędziorki, kistniki i zmieniki.

Choroby

Możliwość pojawienia się grzybów sadzakowych na osypanym pyłku i nektarze na liściach.

Zalecenia

1. Odmiany jesienne powinny być już przerzedzone (liczba pędów na m.b. zredukowana do odpowiedniej ilości).

2. Zaleca się regularne stosowanie biofungicydu:

• Julietta (brak okresu karencji).

Uprawy w polu

Malina letnia

Malina letnia została nieco zrewitalizowana przez plantatorów, ale efekty nie są oszałamiające – niestety liczyć się trzeba ze stratami.

Szkodniki

Na plantacjach pojawiły się: kistnik oraz przędziorki, trafia się też punktowo mszyca..

Choroby

Choroby grzybowe na razie nie występują (lub tylko wtórnie na przemrożonych częściach roślin).

Zalecenia

1. Rekomendujemy wzmocnienie kondycji roślin przez użycie preparatów z alg, krzemu i wapnia oraz aminokwasów:

• Valkiria,
• Sumo,
• Calibra,
• Potasil Plus Krzem,
• Aminovital Power,
• Aminocomplex.

2. Do walki z przędziorkami zalecamy środek:

• Ortus (okres karencji – 14 dni).

3. Do walki z kistnikiem malinowcem zalecamy środek:

• Mospilan 20 SP (okres karencji ? 14 dni)

4. Do walki z mszycą zalecamy:

• Decis Mega (okres karencji ? 7 dni),
• Mospilan (okres karencji ? 14 dni).

Malina jesienna

Mocne wybicia pędów – przy niewyłamanych możliwe zainfekowanie wnętrza krzewów grzybami. Na razie problemów ochroniarskich w stopniu znacznym nie ma.

Szkodniki

Spora presja przędziorków oraz przebarwiacza.

Zalecenia

1. Odmiany jesienne powinny być już przerzedzone (liczba pędów na m.b. zredukowana do odpowiedniej ilości).

2. Do walki z przędziorkami i przebarwiaczami rekomenduję środek:

• Ortus (okres karencji – 14 dni).

BORÓWKA

Pod osłonami

Lada moment rozpoczną się zbiory odmian wczesnych, np. Early Blue. 

Szkodniki

Zagrożenie ze strony mszyc i zwójek (jeśli ktoś nie zwalczył pokoleń wcześniejszych).

Choroby

Na razie nie występują.

Zalecenia

1. Sugerujemy zapobiegawczo regularne stosowanie co 7 dni biofungicydu:

• Julietta (brak okresu karencji),

2. oraz wsparcie biostymulatorami tych plantacji, które ucierpiały od przymrozków w maju:

• Valkiria,
• Sumo,
• Calibra,
• Askan.

Uprawa w polu

Lokalnie poważne uszkodzenie kwiatostanów oraz młodych pędów, a także liści spowodowane falą zimna w połowie maja. Dopiero teraz ujawnia się pełna skala zniszczeń. Jest sporo zawiązanych owoców, ale niezbyt wiele liści.

Szkodniki

Obecnie widać ekspansję mszycy ? różnych gatunków. Spore szkody poczyniły też zwójki.

Choroby

Duże zagrożenie szarą pleśnią.

Zalecenia

1. Na krzewach, gdzie nie ma zbyt wielu liści, sugeruję przerzedzenie zawiązków, a nawet wycinanie pędów z zawiązaną masą owoców, za to skąpo ulistnionych.

2. Wskazana intensywna ochrona przed grzybami, szczególnie roślin osłabionych chłodami przed szarą pleśnią:

• Switch (okres karencji – 7 dni),
• Luna Sensation (okres karencji – 7 dni),
• Signum (okres karencji – 3 dni),

3. a także zwalczanie owadów, zasiedlających plantacje:

• Movento (okres karencji – 14 dni),
• Spintor (okres karencji – 3 dni),
• Affirm (okres karencji – 7 dni).

4. Rośliny osłabione po chłodach należy wspierać  poprzez aplikację preparatów z alg, krzemu i wapnia oraz aminokwasów lub innych antystresantów:

• Valkiria
• Potasil Plus Krzem
• Barrier,
• Calleaf Calcium, 
• Aminovital Power.

PODSUMOWANIE PRODUKTÓW ZNAJDZIESZ W POPRZEDNIM ARTYKULE

Sprawdź artykuł:

“Plantacje truskawek i innych owoców miękkich w 21 i 22 tygodniu 2022r.“

Jeżeli masz pytania dotyczące problemów występujących na Twojej plantacji lub stosowania środków ochrony roślin skontaktuj się naszymi doradcami pod nr tel 881 222 336!
Wszystkie polecane produkty możesz zakupić w naszym sklepie internetowym. Wszystkie środki niezbędne w uprawie truskawki możesz zakupić w naszym sklepie internetowym.

Aby otrzymać rabat dołącz do Akademii Boryna!

Zapraszamy serdecznie 
Iza Witczak
Koordynator Projektu
iza@boryna.eu tel +48 881 211 560

Wiadomości prosto z pola !

Dostępne rozmiary: M,L,XL
Kolor bluzy jest losowy. Dostępne: Czerwony, Buraczkowy, Szary
Rozmiar wpisz w uwagach do zamówienia
KOD RABATOWY WAŻNY DO 16 CZERWCA LUB DO WYCZERPANIA ZAPASÓW

Ze środków ochrony roślin należy korzystać z zachowaniem bezpieczeństwa. Przed użyciem przeczytaj etykietę oraz opis działania produktu. Środki ochrony roślin do użytku profesjonalnego mogą być nabyte tylko i wyłącznie przez osoby pełnoletnie oraz posiadające kwalifikacje wymagane od osób nabywających środki ochrony roślin określone w ustawie o środkach ochrony roślin. Niespełnienie powyższych warunków jest złamaniem regulaminu sklepu.

 

Przedstawiamy krótkie sprawozdanie z plantacji owoców miękkich przygotowane przez Jarosława Barszczewskiego podczas jego lustracji przeprowadzonych na przełomie maja i czerwca.

TRUSKAWKA

Pod osłonami

Koniec zbiorów przezimowanych plantacji coraz bliżej. Stan plantacji oceniam jako dobry.

Szkodniki

Obecne gniazdowo mszyca i wciornastki nie stanowią dużego zagrożenia, tak jak przędziorki, jeśli prowadzono prawidłowo ochronę.

Choroby

Obecność szarej pleśni oraz mączniaka, niekiedy w mocnym nasileniu mocnym.

Zalecenia

Ze względu na przebieg pogody rekomenduje się:

1. regularne stosowanie krzemu:

• Potasil Plus Krzem,
• Barrier,

2. wsparcie biostymulatorami:

• Valkiria,
• Askan,
• Calibra.

3. Dla ochrony przed chorobami grzybowymi rekomenduję regularne (cotygodniowe) stosowanie fungicydów biologicznych:

• Julietta (brak okresu karencji),
• lub Polyversum (brak okresu karencji).

Uprawy w polu

Rozpoczęte na dobre zbiory odmian średnio wczesnych.

Szkodniki

Na plantacjach widoczne miejsca zasiedlone przez przędziorki, szkody poczynione lokalnie przez kwieciaka i również lokalnie zwójki. Widoczne także szkody czynione przez zmieniki i wciornastki, choć mają ograniczony zasięg.

Choroby

Po ostatnich opadach deszczu niechronione plantacje podatne są na szarą pleśń, w niektórych lokalizacjach widoczne początki antraknozy.

Inne szkody

Na południu Polski poważne straty spowodowane oparzeniami słonecznymi i odwrotnie – w nocy z 27 na 28 maja wystąpił lokalny spadek temperatury do 0 st. C. Szkody poczynił też lokalnie grad, przez który uszkodzone rośliny wtórnie atakowały grzyby ? głównie szara pleśń.

Zalecenia

1. Częsty monitoring (przy zbiorze) stanu fitosanitarnego pól.

2. Uprawy mogą wymagać wzmocnienia preparatami z alg, oraz krzemem i aminokwasami:

• Valkiria,
• Sumo,
• Calibra,
• Potasil Plus Krzem,
• Aminovital Power,
• Aminocomplex.

3. do walki z szarą pleśnią rekomendujemy:

• Frupica (okres karencji 3 dni),
• Botrefin (okres karencji 3 dni),
• Kenja (okres karencji 1 dzień).

4. Do walki z antraknozą rekomendujemy:

• Geoxe (okres karencji 3 dni),
• Society (okres karencji 3 dni).

5. Do walki z przędziorkami rekomendujemy:

• Straton (okres karencji 3 dni),
• Floramite (okres karencji 1 dzień).

6. Do walki z kwieciakiem rekomendujemy przed kwitnieniem:

• Mospilan (okres karencji 14 dni),
• Dyno (okres karencji 7 dni).

7. Do walki ze zwójką rekomendujemy:

• Affirm (okres karencji 3 dni).

8. Do walki ze zmienikami i wciornastkami rekomendujmey:

• Decis Mega (okres karencji ? 3 dni).

MALINA

Pod osłonami

Początek zbiorów wczesnych odmian letnich oraz odmian jesiennych, prowadzonych na zbiór podwójny. Stan plantacji prawidłowo chronionych ? dobry.

Szkodniki

Na plantacjach zaniedbanych sporo szkód poczyniły przędziorki, kwieciaki i zmieniki.

Choroby

możliwość pojawienia się grzybów sadzakowych na osypanym pyłku i nektarze na liściach.

Zalecenia

1. Odmiany jesienne powinny być już przerzedzone (liczba pędów na m.b. zredukowana do odpowiedniej ilości).

2. Zaleca się regularne stosowanie biofungicydu:

• Julietta (brak okresu karencji).

Uprawy w polu

Malina letnia

Fala chłodów po 15 maja osłabiła część roślin.

Szkodniki

Na plantacjach pojawiły się: kwieciak oraz przędziorki, a punktowo także mszyca.

Choroby

Choroby grzybowe na razie nie występują (lub tylko wtórnie na przemrożonych częściach roślin).

Zalecenia

1. Rekomendujemy wzmocnienie kondycji roślin przez użycie preparatów z alg, krzemu i wapnia oraz aminokwasów:

• Valkiria,
• Sumo,
• Calibra,
• Potasil Plus Krzem,
• Aminovital Power,
• Aminocomplex.

2. Do walki z kwieciakiem i przędziorkami zalecamy środek:

• Ortus (okres karencji – 14 dni),

3. Do walki z mszycą zalecamy:

• Decis Mega (okres karencji ? 7 dni),
• Mospilan (okres karencji – 14 dni).

Malina jesienna

Mocne wybicia pędów – przy niewyłamanych możliwe zainfekowanie wnętrza krzewów grzybami. Na razie problemów ochroniarskich w stopniu znacznym nie ma.

Szkodniki

Spora ekspresja przędziorków oraz przebarwiacza.

Zalecenia

1. Odmiany jesienne powinny być już przerzedzone (liczba pędów na m.b. zredukowana do odpowiedniej ilości).

2. Do walki z przędziorkami i przebarwiaczami rekomenduję środek:

• Ortus (okres karencji – 14 dni).

BORÓWKA

Pod osłonami

Zbiory odmian wczesnych coraz bliżej. 

Szkodniki

Zagrożenie ze strony mszyc i zwójek (jeśli ktoś nie zwalczył pokoleń wcześniejszych).

Choroby

Na razie nie występują.

Zalecenia

1. Sugerujemy zapobiegawczo regularne stosowanie co 7 dni biofungicydu:

• Julietta (brak okresu karencji),

2. oraz wsparcie biostymulatorami tych plantacji, które ucierpiały od przymrozków w maju:

• Valkiria,
• Sumo,
• Calibra,
• Askan.

Uprawa w polu

Lokalnie poważne uszkodzenie kwiatostanów oraz młodych pędów, a także liści spowodowane falą zimna w połowie maja.

Szkodniki

Obecnie widać ekspansję mszycy ? różnych gatunków. Spore szkody poczyniły też zwójki.

Choroby

Duże zagrożenie szarą pleśnią.

Zalecenia

1. Wskazana intensywna ochrona przed grzybami, szczególnie roślin osłabionych chłodami przed szarą pleśnią:

• Switch (okres karencji – 7 dni),
• Luna Sensation (okres karencji – 7 dni),
• Signum (okres karencji – 3 dni),

2. a także zwalczanie owadów, zasiedlających plantacje:

• Movento (okres karencji – 14 dni),
• Spintor (okres karencji – 3 dni),
• Affirm (okres karencji – 7 dni).

3. Rośliny osłabione po chłodach należy wspierać  poprzez aplikację preparatów z alg, krzemu i wapnia oraz aminokwasów lub innych antystresantów:

• Valkiria
• Potasil Plus Krzem
• Barrier,
• Calleaf Calcium, 
• Aminovital Power.

SPRAWDŹ PRODUKTY

FUNGICYDY BIOLOGICZNE

NAWOZY I BIOSTYMULATORY

GRZYBOBÓJCZE ŚRODKI OCHRONY ROŚLIN

OWADOBÓJCZE ŚRODKI OCHRONY ROŚLIN

Jeżeli masz pytania dotyczące problemów występujących na Twojej plantacji lub stosowania środków ochrony roślin skontaktuj się naszymi doradcami pod nr tel 881 222 336!
Wszystkie polecane produkty możesz zakupić w naszym sklepie internetowym. Wszystkie środki niezbędne w uprawie truskawki możesz zakupić w naszym sklepie internetowym.

Aby otrzymać rabat dołącz do Akademii Boryna!

Zapraszamy serdecznie 
Iza Witczak
Koordynator Projektu
iza@boryna.eu tel +48 881 211 560

Wiadomości prosto z pola !

Dostępne rozmiary: M,L,XL
Kolor bluzy jest losowy. Dostępne: Czerwony, Buraczkowy, Szary
Rozmiar wpisz w uwagach do zamówienia
KOD RABATOWY WAŻNY DO 16 CZERWCA LUB DO WYCZERPANIA ZAPASÓW

Ze środków ochrony roślin należy korzystać z zachowaniem bezpieczeństwa. Przed użyciem przeczytaj etykietę oraz opis działania produktu. Środki ochrony roślin do użytku profesjonalnego mogą być nabyte tylko i wyłącznie przez osoby pełnoletnie oraz posiadające kwalifikacje wymagane od osób nabywających środki ochrony roślin określone w ustawie o środkach ochrony roślin. Niespełnienie powyższych warunków jest złamaniem regulaminu sklepu.